เอื้องพิศม์ม้า

| | 0 Comments

เป็นพืชขนาดเล็ก ชอบขึ้นตาที่ลุ่มต่ำที่ชื้นแฉะทั่วๆ ไป มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Persicaria chinensis (L.) H. Gross ในวงศ์ Polygonaceae บางถิ่นเรียก ผักบังใบ ผักไผ่น้ำ(พายัพ) พญาดง เอื้องเพ็ดม้า(ภาคกลาง) ต้นเอื้องพิศม์ม้าเป็นพืชขนาดเล็ก เลื้อยพาดพันพืชอื่น อาจสูงได้ถึง ๔ เมตร ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปไข่แกมรูปขอบขนาน กว้าง ๑-๕ ซม. ยาว ๓-๑๐ ซม....

ลูกเอ็น

| | 0 Comments

เครื่องยาและเครื่องเทศที่เรียกว่า “ลูกเอ็น” นั้น ที่ถูกควรเขียน “ลูกเอ็ล” หรือ “ลูกเอล” เพราะมาจากภาษาแขกว่า “Ela” ส่วนมากปลูกและส่งออกขายจากประเทศศรีลังกาและอินเดีย เป็นเครื่องเทศสำคัญชนิดหนึ่งของโลก ใช้มากในอาหารแขก ลูกเอ็ลเป็นผลสุกแห้งของพืชที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Elettaria repens(Sonner.) Baill. มีชื่อพ้อง Elettaria cardamomum (L.) Maton จัดอยู่ในวงศ์ Zingiberaceae บางทีเรียก “กระวานเทศ” มีชื่อสามัญว่า Cardamon, Cardamon Seed, Lesser...

อ้อย

| | 0 Comments

ชานอ้อย เป็นกากที่เหลือจากการบีบหรือหีบน้ำอ้อยออกจากลำต้นของต้นอ้อย ต้นอ้อยอาจเป็นพืชในสกุล Saccharum (ในวงศ์ Gramineae) ๒ ชนิด คือ ๑. ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Saccharum officinarum L. ชนิดนี้ไทยเรียก อ้อย มีชื่อสามัญ Sugar cane ๒. ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Saccharum sinense Roxb. ชนิดนี้ไทยเรียก อ้อยดำ อ้อยแดง อ้อยตาแดง อ้อยขม มีชื่อสามัญว่า...

อบเชยเทศ

| | 0 Comments

เป็นเปลือกชั้นใน (inner bark) ของต้นอบเชยเทศ เป็นพืชที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Cinnamomum zeylanicum L. ในวงศ์ Lauraceae มีชื่อสามัญว่า True Cinnamon หรือ Ceylon cinnamon อบเชยเทศนี้ปลูกเป็นพืชการค้าที่สำคัญของประเทศศรีลังกา ต้นอบเชยเทศเป็นไม้ต้นขนาดกลาง สูงราว ๒๐-๒๕ เมตร กิ่งอ่อนมีขนสั้นๆ เปลือกต้นและใบมีกลิ่นหอม ใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงกันข้าม รูปไข่หรือรูปขอบขนานแกมรูปไข่กว้าง กว้าง ๔.๕-๕.๕ ซม. ยาว...

อบเชย

| | 0 Comments

เป็นเปลือกต้นของพืชพวกอบเชย เป็นพืชในสกุล Cinnamomum ในวงศ์ Lauraceae หลายชนิด แต่ที่เป็นพรรณไม้ของไทยและให้เปลือกเรียก “อบเชย” นั้น มี ๒ ชนิด คือ ๑. ชนิดที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Cinnamomum bejolghota (Buch.-Ham.) Sweet ชนิดนี้บางถิ่นเรียก อบเชย(กรุงเทพฯ อุตรดิตถ์) ขนุนมะแวง เชือกใหญ่(ตรัง) จวงดง(หนองคาย) เฉียด บริแวง(ระนอง) มหาปราบ(ตราด) มหาปราบตัวผู้(จันทบุรี) สมุลแว้ง...

โหราอำมิคสิงคลี

| | 0 Comments

หรือที่เขียนว่า โหราอำมิคสิงคี หรือ โหรามิคสิงคี เป็นเขากวางสุม (ให้เป็นถ่าน) คำ “มิค” แปลว่า “กวาง” ส่วนคำ “สิงคี” แปลว่า “เขาสัตว์” อาจได้จากเขากวาง ๒ ชนิด คือ ๑. ชนิดที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dama mesopotamica(Brooke) มีชื่อสามัญว่า Persian Fallow Deer ๒. ชนิดที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dama dama...

โหราอำมฤตย์

| | 0 Comments

หรือโหราอมฤต เป็นเครื่องยาที่ได้จากเถาแห้งของพืชที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Tinospora cordifolia Miers ในวงศ์ Menispermaceae เรียก “Amrita” ในภาษาสันสกฤต ต้นโหราอมฤตเป็นพืชที่คล้ายกับบอระเพ็ดและชิงช้าชาลี พืชนี้เป็นไม้เถาอายุหลายปี เลื้อยพันไปบนต้นไม้ใหญ่ ทิ้งรากอากาศห้อยลงมาเป็นเส้นยาวๆ ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปไข่แกมรูปกลม โคนใบรูปหัวใจกว้าง ปลายใบแหลมหรือเรียวยาว ยาว ๓.๘-๖.๔ ซม. ขอบใบเรียบ ใบไม่มีขน ไม่มีหูใบ ก้านใบยาว ๒.๕-๕ ซม. ดอกแยกเพศ ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่ต่างต้นกัน...

โหราบอน

| | 0 Comments

ได้จากหัวแห้งของพืชที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Typhonium giganteum Engl. ในวงศ์ Araceae พืชชนิดนี้คล้ายอุตพิด แต่ใบโตกว่า รูปร่างคล้ายๆ กับใบบอน โบราณใช้แก้โรคที่เกี่ยวกับความผิดปกติในปาก ลำคอ และตา แก้ลมตะกัง(ปวดหัวข้างเดียว) แก้เจ็บคอ ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์ โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์...

โหราเท้าสุนัข

| | 0 Comments

หรือโหราตีนหมา ได้จากต้นแห้งของพืชเบียน(กาฝาก) ที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Balanophora abbreviate Bl. ชื่อพ้อง Balanophora polyandra Griff. ในวงศ์ Balanophoraceae พืชชนิดนี้เป็นพืชเบียนที่มีดอกแยกเพศร่วมต้น โดยทั่วไปมีความสูงจากจุดที่เกาะติดกับพืชให้อาศัยถึงปลายช่อดอก ๕-๑๐ ซม. มีหัวเดียวหรือแตกเป็นหลายอันรวมเป็นกลุ่มที่โคนต้น หัวรูปกรวยกลับ ฐานแคบ บริเวณใกล้ส่วนบนจะป่องออก กว้าง ๑-๒ ซม. ยาว ๑.๑-๓.๕ ซม. ใบมี ๓-๗ ใบ ออกตรงกันข้ามเป็นคู่สลับกัน...

โหราเดือยไก่

| | 0 Comments

เป็นรากแห้งของพืชในสกุล Aconitum ในวงศ์ Ranunculaceae หลายชนิด เช่น Aconitum carmichaeli Debx., Aconitum heterophyllum Wall. พืชเหล่านี้มีหัว รูปร่างคล้ายๆ เดือยไก่ แพทย์โบราณไทยจึงเรียก “โหราเดือยไก่” มีดอกรูปร่างคล้ายๆ หมวก(hood) ที่พระฝรั่ง(monk) ใช้คลุมกันฝน ฝรั่งจึงเรียกว่า “monkshood” พืชที่ให้โหราเดือยไก่ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Aconitum heterophyllum Wall. เป็นพืชขนาดเล็ก อายุหลายปี มีรากสะสมอาหารรูปไข่แกมรูปขอบขนาน...