น้ำมันงา

| | 0 Comments

น้ำมันงา (Sesame Oil หรือ Teel oil หรือ Benne oil หรือ Gingelly oil) ได้จากการเอางามาตำ แล้วเอาขึ้นตั้งไฟเคี่ยวเอาแต่น้ำมัน ทิ้งให้เย็นแล้วกรองน้ำมันงาที่ได้โดยใช้ความร้อนช่วยนี้ บางทีเรียก “น้ำมันงาสุก” แพทย์แผนโบราณนิยมใช้น้ำมันงาผสมยาใส่บาดแผลต่างๆ น้ำมันงานี้มีรสฝาดร้อน มีองค์ประกอบสำคัญเป็นกลีเซอไรด์ของกรดไขมันหลายชนิด ที่สำคัญมีกรดโอเลอิก ประมาณร้อยละ ๔๓ กรดลิโนเลอิก ประมาณร้อยละ ๔๓ น้ำมันงาไม่เหม็นหืน เนื่องจากมีสารชื่อ “เซสซามอล”(sesamol) ซึ่งเป็นสารกันหืนอยู่ด้วย...

ง้วนหมู

| | 0 Comments

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Dregea volubilis Stapf ชื่อพ้อง Wattakaka volubilis Stapf ชื่อวงศ์ Asclepiadaceae ชื่ออื่นๆ กระทุงหมาบ้า กระทงหมาบ้า คันชุนสุนัขบ้า(ภาคกลาง) ผักฮ้วนหมู เครือเขาหมู(ภาคเหนือ) ม่วนหูกวาง(เพชรบุรี) ง้วนหมูเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง มีเปลือกสีน้ำตาลอ่อน กิ่งจะอ่อนและมีขนสั้นๆ ประปรายที่ใบ หรืออาจจะเป็นใบเกลี้ยงๆ ก็ได้ ใบเป็นใบเดี่ยวรูปไข่ ออกเป็นคู่ตรงกันข้าม กว้างประมาณ ๔-๑๐ ซม. ยาวประมาณ ๖-๑๔...

ไคร้เครือ

| | 0 Comments

รากไคร้เครือ เป็นเครื่องยาสมุนไพรที่ใช้มากชนิดหนึ่งในยาไทย แต่ยังไม่ทราบแหล่งที่มาทางพฤกษศาสตร์ที่แน่นอน ตำราเก่าบางเล่มว่าเป็นพืชสกุล Jasminum อยู่ในวงศ์ oleaceae ตำรายาโบราณว่าไคร้เครือเป็นไม้เล็กชนิดลงรากใหญ่ เกิดตามป่าชื้นและป่าโปร่งทั่วไป ปลูกกันบ้างตามบ้านเพื่อใช้เป็นสมุนไพร ตำราสรรพคุณยาโบราณของไทยว่า รากไคร้เครือมีรสขม ขื่นปร่า แก้พิษไข้ พิษกาฬ เจริญอาหาร ชูกำลัง แพทย์ตามชนบทใช้ปรุงเป็นยาแก้ไข้จับสั่น ไข้คลั่งเพ้อ และไข้เซื่องซึม รากไคร้ต้น ไคร้ต้นเป็นพืชที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Cinnamomum porrectum (Roxb.) Kosterm. ในวงศ์ Lauraceae บางถิ่นเรียก เทพทาโร(ภาคกลาง...

โค

| | 0 Comments

น้ำนมโค หรือน้ำนมวัว ได้จากเต้านมของวัวเพศเมียที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์ คำ “งัว” เป็นคำไทยแท้ แต่ปัจจุบันแผลงเป็น “วัว” ส่วนคำ “โค” เป็นคำเรียกสัตว์ชนิดนี้ในภาษาบาลี (คำ “โค” นี้อาจหมายถึง “ดวงอาทิตย์” เช่น ในคำ “โคจร” ซึ่งแปลว่า “ทางเดินของดวงอาทิตย์”) วัวเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง กินหญ้า มี ๔ เท้าและกีบเป็นคู่ เขากลวง วัวบ้านมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Bos Taurus (Linnaeus)...

แคป่า

| | 0 Comments

แคป่าเป็นพืชในสกุล Dolichandrone หลายชนิด จัดอยู่ในวงศ์ Bignoniaceae เช่น ๑. ชนิด Dolichandrone serrulata(DC.) Seem. ในบางท้องถิ่นเรียก แคขาว(เชียงใหม่) แคทราย(นครราชสีมา) แคแน แคฝอย(ภาคเหนือ) แคภูฮ่อ(ลำปาง แคยอดดำ(สุราษฎร์ธานี) แคยาว แคอาว(ปราจีนบุรี) มักพบขึ้นอยู่ทั่วไปตามป่าเบญจพรรณหรือตามหัวไร่ปลายนา แคป่าเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบ มีขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ ๑๐-๒๐ เมตร ลำต้นเปลาตรง มักแตกกิ่งต่ำๆ เปลือกของลำต้นมีสีน้ำตาลอมเทา อาจมีสีดำปะปนอยู่บ้าง...

แคแดง

| | 0 Comments

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Sesbania grandiflora (L.) Desv. ชื่อสามัญ Sesban หรือ Agasta ชื่อวงศ์ Leguminosae ชื่ออื่นๆ แคบ้าน(ภาคกลาง) แคมีถิ่นกำเนิดมาจากเกาะมอริเชียสซึ่งอยู่ทางภาคใต้ของอินเดีย และภาคเหนือของทวีปออสเตรเลีย และนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยเป็นเวลานานแล้ว ต้นแคต้นที่ออกดอกสีแดง จะเรียกว่า “แคแดง” และต้นที่ออกดอกสีขาว จะเรียก “แคขาว” แคเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูงประมาณ ๑๐ เมตร ลำต้นตรง เปลือกต้นสีน้ำตาล มักแตกตามยาวเป็นร่องตื้นๆ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก...

ต้นคูน

| | 0 Comments

หรือที่พายัพเรียก “ต้นลมแล้ง” มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Cassia fistula L. ในวงศ์ Leguminosae พืชชนิดนี้เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย ๓-๘ คู่ ใบย่อยรูปไข่แกมขอบขนาน ปลายแหลม เนื้อใบเกลี้ยงค่อนข้างบาง หูใบมีขนาดเล็กและร่วงง่าย ดอกออกเป็นช่อตามซอกใบ ๑-๓ ช่อ ช่อดอกยาว ห้อย ดอกย่อยมีสีเหลือง มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกอย่างละ ๕ กลีบ มีเกสรตัวผู้ ๑๐ อัน ดอกมีกลิ่นหอมอ่อนๆ...

ครั่ง

| | 0 Comments

ครั้งเป็นชันชนิดหนึ่ง ได้จากแมลงหลายๆ ชนิดในสกุล Laccifera วงศ์ Lacciferidae (เดิมวงศ์ Coccidae) เช่น ครั่งที่ผลิตในเชิงการค้าในประเทศไทย ส่วนใหญ่ได้จากแมลงชนิด Laccifera chinensis Mahdihassan ส่วนที่ผลิตในเชิงการค้าในประเทศอินเดียและประเทสอื่นๆ เป็นแมลงชนิด Lacciferalacca Kerr, L. indicola Kapur หรือ L. albizziae Green หรือแมลงในสกุล Laccifera ชนิดอื่นๆ ตัวครั่งปล่อยชันนี้ออกมาจากต่อม (glands)...

ต้นคนทา

| | 0 Comments

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Harrisonia perforate(Blanco) Merr. ชื่อพ้อง harrisonia benettii Hook. ชื่อวงศ์ Simaroubaceae ชื่ออื่นๆ กะลันทา สีฟัน สีฟันคนทา(ภาคกลาง) จี้ จี้หนาม สีเตาะ หนามจี้(ภาคเหนือ) โกทา(อีสาน) คนทาเป็นไม้พุ่มแกมเถา พบขึ้นทั่วไปตามที่โล่งในป่าผลัดใบ ป่าละเมาะและป่าเขาหินปูน ตั้งแต่ระดับความสูงใกล้น้ำทะเลจนถึงระดับสูงกว่าน้ำทะเลปานกลางประมาณ ๙๐๐ เมตร ตามเถาและกิ่งก้านมักจะมีหนามแข็งอยู่ เมื่อใบยังอ่อนจะมีสีแดง ใบเป็นใบประกอบเรียงสลับกันแบบขนนก ก้านและแกนใบจะแผ่ออกเป็นปีกแคบๆ มีใบย่อย...

ต้นไข่เน่า

| | 0 Comments

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Vitex glabrata R.Br. ชื่อวงศ์ Verbenaceae ชื่ออื่นๆ เน่าใน(พายัพ) ขี้เห็น(อุบลราชธานี เลย) คมขวาน ฝรั่งโคก(ภาคกลาง) ไข่เน่าเป็นพืชสมุนไพรที่มีผลเมื่อสุกจะเป็นสีดำมีกลิ่นเหม็น พบขึ้นอยู่ทั่วไปตามป่าเบญจพรรณแล้งหรือป่าดิบเขา ต้นไข่เน่าเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบ มีขนาดกลาง ต้นสูงประมาณ ๑๐-๒๕ เมตร ลำต้นมีลักษณะเปลาตรง เปลือกของลำต้นจะมีสีเทาหรือสีน้ำตาลแกมเหลือง มักแตกกิ่งต่ำๆ มีขนนุ่มๆ ที่บริเวณกิ่งอ่อนหรือยอดอ่อน ใบเป็นใบประกอบแบบนิ้วมือออกเป็นคู่ๆ ตรงข้ามกัน มีก้านใบยาว ๑๐-๑๕ ซม. ใบย่อยรูปรี...