กัญชา

By -

กัญชาเป็นใบและยอดช่อดอกตัวเมียของต้นกัญชา อันเป็นพืชที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Cannabis sativa L. ในวงศ์ Cannabidaceae พืชชนิดนี้ที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชีย แล้วแพร่ไปทั่วโลก คือจากอัฟกานิสถานไปยังทวีปแอฟริกาเขตร้อน ทวีปยุโรป ทวีปอเมริกา การที่พืชชนิดนี้มีการนำไปปลูกทั่วโลกนั้น เนื่องจากเป็นพืชที่ให้เส้นใยที่ดี เหนียว โดยเฉพาะเมื่อปลูกในเขตอบอุ่น ใช้ทอผ้าทอกระสอบได้ เส้นใยจากกัญชาเรียก “Hemp” หรือ “Indian Hemp” และเมล็ดกัญชาให้น้ำมันชักแห้งกัญชา

ต้นกัญชาเป็นพืชขนาดเล็ก มีอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง สูง ๑-๕ เมตร ไม่ค่อยแตกกิ่งก้านสาขา มีขนสีเขียวอมเทา ใบเป็นใบเดี่ยวรูปฝ่ามือ เรียงสลับกัน ขอบใบเว้าลึกจนถึงโคนใบเป็น ๕-๗ แฉก แต่ละแฉกรูปยาวรี โคนและปลายสอบ ขอบใบจักแบบฟันเลื่อย แผ่นใบด้านบนสีเข้มกว่าด้านล่าง ดอกแยกเพศและอยู่ต่างต้นกัน ดอกมีขนาดเล็ก ดอกตัวผู้ออกเป็นช่อที่ซอกใบและปลายกิ่ง มีกลีบชั้นเดียว ๕ กลีบ ไม่ติดกัน มีเกสรตัวผู้ ๕ อัน ส่วนดอกตัวเมียออกเดี่ยวตามซอกใบและยอด แต่ละดอกมีใบประดับสีเขียวเข้ม คล้ายกาบ และมีขนเป็นต่อมหุ้มอยู่ ไม่มีกลีบดอก มีรังไข่ ๑ อัน ภายในมีช่องเดียว ผลรูปไข่ หรือรูปรีเกลี้ยง มีใบประดับหุ้มอยู่ ๒ ใบ ช่อดอกตัวเมียของกัญชา เรียก “กะหรี่กัญชา” ตามคำ “curry” (อ่าน “กะ-หรี่) ในภาษาแขก (ในภาษาอังกฤษ แปลว่า “แกง”) เนื่องจากใช้ใส่ในแกงเพื่อทำให้มีรสชาติดีขึ้น

กัญชาเตรียมเป็นผลิตภัณฑ์ได้หลายแบบ มีชื่อเรียกต่างๆ กัน เช่น “Marijuana” เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการเอากะหรี่กัญชามาผึ่งให้แห้งในที่ร่มแล้วบดเป็นผงหยาบๆ

“Ganja” เป็นผงหยาบของดอก ผลและใบแห้ง ที่นำมาอัดเป็นแท่งหรือแผ่นบางๆ

“Bhang” หรือ “Bang” เป็นผงหยาบของใบกัญชา ที่อาจมีช่อดอกตัวผู้หรือช่อดอกตัวเมียปนมาบ้างเล็กน้อย จัดว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพต่ำ

“Hashish” หรือ “Charas” เป็นยางกัญชา เตรียมได้โดยการนำกะหรี่กัญชามาใส่ไว้ในถุงผ้า ใช้ไม้ทุบให้ยางไหลออกมา แล้วจึงขูดยางออกมาจากถุงผ้า ชนิดนี้จัดเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความแรงสูง

นอกจากนั้นกัญชายังมีชื่อเรียกที่รู้และเข้าใจกันในกลุ่มผู้ใช้ เช่น Weed, pot, Grass, Joint, Reefer

โบราณใช้ใบและช่อดอกตัวเมีย (ซึ่งมีฤทธิ์แรงกว่า) ผสมในตำรับยา เนื่องจากมีสรรพคุณเป็นยาบำรุง ทำให้เจริญอาหาร ฆ่าเชื้อ ระงับความเจ็บปวด สงบประสาท และทำให้หลับ

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์