ขนุนนก

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Palaquium obovatum (Griff.) Engler
ชื่อวงศ์ Sapotaceae
ชื่ออื่นๆ ซาง, เตียวพรุ, ยักเต็ง, ยือราโก๊ะ, ยาตูขนุนนก

ขนุนนก เป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ เป็นพืชที่จัดอยู่ในวงศ์เดียวกันกับพิกุล มีถิ่นกำเนิดและเขตการกระจายพันธุ์อยู่ในประเทศอินเดีย พม่า ภูมิภาคอินโดจีน มาเลเซีย และอินโดนีเซีย สำหรับในประเทศไทยพบเห็นได้ตามป่าดิบชื้นในบริเวณที่เป็นป่าพรุ หรือในที่ลุ่มต่ำที่มีน้ำท่วมขังทางภาคใต้ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคตะวันตกเฉียงใต้

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีลักษณะเปลาตรง เปลือกลำต้นมีสีเทาอมดำ มักแตกเป็นร่องลึกตามความยาวของลำต้น ภายในเปลือกมีน้ำยางสีขาว โคนต้นมีลักษณะเป็นพูพอน แตกกิ่งก้านสาขาเป็นทรงพุ่มกลม มีขนาดความสูงของลำต้นประมาณ 30-40 เมตร

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยว ลักษณะใบเป็นรูปไข่กลับแกมขอบขนาน แผ่นใบเรียบมีสีเขียวเข้ม ด้านล่างใบมีสีอ่อนกว่าด้านบน โคนใบสอบแคบ ปลายใบมนหรือแหลม ขอบใบหยักเป็นคลื่นเล็กน้อย มีเส้นแขนงใบประมาณ 8-16 คู่ มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 7-13 ซม. ยาวประมาณ 15-30 ซม. มีก้านใบยาวประมาณ 2-2.5 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อตามซอกใบและกิ่งก้าน มีลักษณะเป็นช่อกระจุก ในแต่ละกระจุกประกอบไปด้วยดอกย่อยสีขาวอมเหลืองขนาดเล็กประมาณ 2-7 ดอก มีกลีบดอก 6 กลีบ มีกลีบเลี้ยงซ้อนกันอยู่ 2 ชั้นๆ ละ 3 กลีบ ดอกที่โตเต็มที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 1.5 ซม. มีเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียอยู่กลางดอก เริ่มมีดอกในช่วงประมาณเดือนกรกฎาคม-กันยายน ดอกมีกลิ่นหอมเย็น

ผล
ออกเป็นผลเดี่ยว ลักษณะผลเป็นรูปกลมรี หรือค่อนข้างกลม ผลเปลือกมีสีเขียวเมื่อยังอ่อน และกลายเป็นสีน้ำตาลเมื่อสุก ขนาดของผลมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-2.5 ซม. ผลเริ่มแก่ในช่วงประมาณเดือนธันวาคม-มีนาคม ภายในผลมีเมล็ดอยู่ประมาณ 1-2 เมล็ด

ประโยชน์
ยางจากลำต้น-สามารถนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในอุตสาหกรรมทำสารหุ้มสายเคเบิลใต้น้ำ หรือทำเป็นลูกกอล์ฟได้

เนื้อไม้-มีความแข็งแรงทนทาน สามารถนำมาใช้ในการก่อสร้างอาคารบ้านเรือนได้