ชาดหรคุณ

By -

“ชาด” เป็นของอย่างหนึ่งที่มีสีแดงสด เป็นผงก็มี เป็นก้อนก็มี ในทางเคมีมักมี mercuric sulphide(HgS) เป็นองค์ประกอบ มีอยู่หลายชนิด คือ

๑. ชาดก้อน หรือ ชาดอ้ายมุ่ย ที่เรียกเช่นนี้เพราะมาจากเมือง “เอ้หมึง” ของจีน ชนิดนี้จีนเรียก “ซิ่งซา” เป็น “ดินแดง” จากธรรมชาติ (natural vermilion) ที่มีองค์ประกอบหลักเป็น mercuric sulphide(HgS)

๒. ชาดหรคุณ หรือ ชาดหิงคุล(Hingula) มี ๒ ชนิดคือ

-ชาดหรคุณไทย ชนิดนี้ในตำรายาโบราณบางเล่มเรียก “เข้าตอกพระร่วง” หรือ “ข้าวตอกพระร่วง” ฝรั่งเรียก “ironpyrites” ในทางเคมีเป็น bisulphide of iron

-ชาดหรคุณจีน จีนเรียก “เต้าซา” ได้จากเคมีสังเคราะห์ คือ เป็น artificial red mercuric sulphide จึงอาจมี mercuric sulphide(HgS) ได้ สูงถึงร้อยละ ๙๙

-ชาดจอแส หรือ “cinnabar” จีนเรียก “จูซา” หรือ “ต้นซา” เป็น redmercuric sulphide จากจีน

-ชาดผง หรือ ชาดตีตรา จีนเรียก “งึ่งจู” ฝรั่งเรียก “vermilion”

โบราณว่าชาดต่างๆ มีรสเย็น บำรุงตับ ปอด ดับพิษทั้งปวง แก้โรคในกระดูก

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์