ชิงชี่

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Capparis micracantha DC.
ชื่อวงศ์ Capparidaceae
ชื่ออื่นๆ กระดาดขาว กระโรกใหญ่ จิงโจ้ กินขี้ พญาจอมปลวก แสมซอ(ภาคกลาง) กระดาดป่า(ชลบุรี) ค้อนฆ้อง(สระบุรี) ชายชู้ หมากมก(ชัยภูมิ) ชิซอ(ปราจีนบุรี) พวงมาระดอ เม็งซอ(ปัตตานี) ราม(สงขลา) แส้ม้าทะลาย(เชียงราย) หนวดแมวแดง(เชียงใหม่)ชิงชี่

ชิงชี่เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย ลำต้นสูงประมาณ ๖ เมตร กิ่งมีหนาม มีลักษณะของกิ่งหยักไปมา ใบเป็นแบบใบเดี่ยว รูปขอบขนาน รูปรี หรือรูปไข่ ออกสลับกัน ขอบใบเรียบ ความกว้างของใบประมาณ ๔๑๑ ซม. ยาวประมาณ ๘-๒๔ ซม. ปลายมนแหลม หรืออาจเว้าเล็กน้อยและเป็นติ่ง โคนใบมนหรือค่อนข้างเว้า เนื้อใบจะหนาและมีลักษณะเป็นมัน ดอกมีสีขาว ออกดอกตามซอกใบบริเวณปลายกิ่ง มักออกเรียงเป็นแถว ๑-๗ ดอก มีกลีบดอก ๔ กลีบ เป็นรูปขอบขนาน ๒ กลีบเชื่อมติดกันที่อยู่ที่โคนดอก ส่วนอีกสองกลีบจะแยกออกจากกัน ดอกจะมีขนทั้งด้านบนและด้านล่าง กลีบคู่ที่เชื่อมติดกันที่โคนจะมีแต้มสีเหลืองและจะเปลี่ยนเป็นสีแดงในระยะต่อมา มีเกสรตัวผู้อยู่เป็นจำนวนมาก ผลจะมีลักษณะแข็ง สีเหลือง รูปร่างค่อนข้างกลม หรือค่อนข้างรี ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑.๕-๓.๕ ซม. ข้างในผลมีเมล็ดลักษณะเป็นรูปไตอยู่จำนวนมาก

สรรพคุณทางยาโบราณ
รากมีรสขม ใช้แก้ไข้ ขับลม ขับปัสสาวะ แก้ปวดกระเพาะอาหาร ปรุงเป็นยาบำรุงหลังคลอด ใช้ทำเป็นยาหยอดตาเพื่อบำรุงดวงตา รากและใบตำแก้ฟกช้ำบวม ใบต้มน้ำอาบแก้โรคผิวหนังบางชนิด เมล็ดคั่วกินเพื่อแก้ไอ