ชีล้อม

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Oenanthe stolonifera DC.
ชื่อพ้อง Oenanthe javanica DC.
ชื่อวงศ์ Umbelliferae
ชื่ออื่นๆ ผักอันอ้อ(เชียงใหม่)ผักชีล้อม

ชีล้อมเป็นพืชน้ำ มักพบขึ้นอยู่ตามแหล่งน้ำนิ่งทั่วไป มีอายุอยู่ได้นานหลายปี ทุกส่วนของต้นชีล้อมจะมีกลิ่นหอม ลำต้นมักชอบเลื้อยทอดไปตามพื้นน้ำหรือพื้นดินที่แฉะๆ ตรงส่วนปลายยอดจะชูขึ้นสูงราวประมาณ ๕๐-๗๐ ซม. ลำต้นจะมีลักษณะเป็นข้อปล้องภายในจะกลวงเพื่อช่วยในการพยุงให้ส่วนอื่นลอยน้ำได้ และเมื่อน้ำแห้งลงก็สามารถที่จะปรับตัวให้มีรากยึดติดกับพื้นดินไว้ ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกขึ้นสลับกันเป็นสองชั้น ตรงโคนก้านใบจะแผ่เป็นกาบหุ้มโคนลำต้นไว้ ใบย่อยจะมีลักษณะเป็นรูปใบหอก กว้างประมาณ ๑.๕-๒.๕ ซม. ยาวประมาณ ๓-๕ ซม. มีขอบใบจักแบบฟันเลื่อย ดอกออกเป็นช่อที่ปลายยอดเป็นช่อประกอบแบบซี่ร่ม ๒ ชั้น ที่โคนช่อดอกย่อยมีใบประดับสีเขียวเล็กๆ รองรับอยู่ มีก้านดอกย่อยยาวเท่ากัน ดอกย่อยมีสีขาวเป็นแบบสมบูรณ์เพศ มีขนาดเล็ก มีใบประดับเล็กๆ ของดอกย่อยประมาณ ๔-๕ ใบ มีกลีบเลี้ยงติดกัน ๕ กลีบ มีกลีบดอกสีขาว ๕ กลีบ แยกออกจากกัน ผลเป็นแบบผลแห้ง และเมื่อผลแก่จะแตกออกเป็น ๒ ซีก ในแต่ละซีกจะมีเมล็ดอยู่ ๑ เมล็ด ต้น ใบ และยอดอ่อนสามารถนำมากินได้

สรรพคุณทางยา
ในสมัยโบราณใช้ผลชีล้อมเป็นยาขับลมในลำไส้ให้ผายเรอ แก้ธาตุพิการ แก้หอบหืด ไอ และคลื่นไส้อาเจียน ชีล้อมทั้งต้นใช้เป็นส่วนผสมในตำรับสำหรับอาบ อบสมุนไพร เพื่อแก้เหน็บชา ขับเหงื่อ แก้น้ำเหลืองเสีย