ช้าแป้น

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Solanum erianthum D. Don
ชื่อวงศ์ Solanaceae
ชื่ออื่นๆ ขาตาย ขากะอ้าย ใบหูควาย(ภาคใต้) ฉับแป้ง(สุโขทัย) ดับยาง(ภาคกลาง) ฝ่าแป้ง(พายัพ) มะเขือดง(ขอนแก่น) สะแป้ง(สิงห์บุรี) ส่างโมง(เลย)ช้าแป้น

ช้าแป้นเป็นไม้พุ่ม มีลำต้นสูงประมาณ ๒-๔ เมตร มีขนขึ้นอยู่ในทุกๆ ส่วน ใบเป็นแบบใบเดี่ยว รูปไข่ เรียงสลับกัน มีความกว้างประมาณ ๘-๑๓ ซม. ยาวประมาณ ๑๐-๒๕ ซม. ความยาวของก้านใบประมาณ ๒-๑๐ ซม. ดอกจะออกเป็นช่อที่บริเวณปลายกิ่ง กลีบดอกรูปชามโคมสีขาว มี ๕ กลีบ ดอกที่บานมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๒ ซม. มีดอกย่อยสีขาว มีกลีบเลี้ยง ๕ กลีบเชื่อมติดกันที่ฐาน ผลเป็นผลสด รูปทรงกลม คล้ายๆ กับผลของมะเขือพวงแต่มีขนขึ้นอยู่โดยรอบ เมื่อผลยังอ่อนจะมีสีเขียว และจะกลายเป็นสีเหลืองเมื่อผลสุก

ผลของช้าแป้นจะมีอัลคาลอยด์ที่สำคัญอยู่หลายชนิด เช่น solasodine, solasonine เป็นต้น

สรรพคุณทางยา
ตามตำรายาโบราณว่ารากช้าแป้นมีสรรพคุณแก้โรคมุตกิด ขับน้ำคาวปลา ใบใช้พอกแผลน้ำร้อนลวก แก้แผลในจมูก แก้ปวดหัว