ดอกคอนสวรรค์

By -

ชื่อสามัญ Indian Pink, Cypress vine, Cypressvine morning glory, Cardinal creeper, Cardinal vine, Hummingbird vine, Star glory
ชื่อวิทยาศาสร์ Ipomoea quamoclit. Linn.
ชื่อวงศ์ CONVOLVULACEAE
ชื่ออื่นๆ เข็มแดง แข้งสิงห์ ดาวนายร้อย พันสวรรค์ สนก้างปลาดอกคอนสวรรค์

คอนสวรรค์ เป็นพืชพื้นเมืองมีถิ่นกำเนิดในแถบลาตินอเมริกา สามารถปลูกได้ในดินทุกชนิด แต่จะเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วน ต้องการแสงแดดจัดๆ และต้องการน้ำในขนาดปานกลาง เป็นพืชที่สามารถดึงดูดนกฮัมมิ่งเบิร์ดได้เป็นอย่างดี นิยมปลูกเลี้ยงไว้เป็นไม้ประดับ จะเจริญงอกงามในฤดูร้อน และตายไปในฤดูหนาว

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
คอนสวรรค์ เป็นไม้เถาล้มลุก เป็นพืชที่จัดอยู่ในวงศ์ผักบุ้ง เถาหรือลำต้นมีลักษณะเรียวเล็ก ผิวเรียบ เลื้อยพาดพันไปกับต้นไม้อื่น มักจะแห้งตายไปหลังจากที่ให้ดอกแล้ว

ใบ
ใบของคอนสวรรค์มีลักษณะเป็นรูปไข่ หรือรูปขอบขนาน ขอบใบเป็นแฉกลึกแบบขนนกเรียงสลับแบบตรงข้ามกัน แต่ละข้างของใบจะมีแฉกลึกประมาณ 10-19 แฉก ก้านใบสั้นมีความยาวประมาณ 4 มิลลิเมตร

ดอก
คอนสวรรค์มักออกดอกเป็นช่อตามซอกใบ ก้านช่อดอกมีความยาวประมาณ 10-14 ซม. และในช่อหนึ่งๆ จะมีดอกย่อยอยู่ประมาณ 4-6 ดอก มีกลีบดอกสีแดงจำนวน 5 กลีบ ส่วนปลายเชื่อมติดกันเป็นหลอดคล้ายแจกัน มีความยาวประมาณ 3 ซม. กลีบรองดอกเป็นรูปช้อนแกมขอบขนาน หรือรูปขอบขนาน ส่วนปลายมน ก้านดอกสั้นมีความยาวประมาณ 20 มิลลิเมตร สามารถให้ดอกได้ตลอดทั้งปี ดอกดก เมื่อบานพร้อมกันทั้งต้นจะดูสวยงามมาก

การขยายพันธุ์
สามารถทำได้โดยการเพาะเมล็ด

การปลูกเลี้ยงต้นคอนสวรรค์สามารถทำได้ง่าย โดยนำต้นกล้าที่ได้จากการเพาะเมล็ดลงปลูกในหลุมปลูกตื้นๆ ที่ขุดเตรียมไว้ กลบดินให้มิดชิด รดน้ำพอชุ่ม ในวันต่อไปให้น้ำวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ไม่ควรให้จนแฉะหรือน้อยเกินไป ควรปลูกในช่วงเย็นเพื่อลดความบอบช้ำของต้นกล้า และปลูกในบริเวณที่ได้รับแสงอย่างเต็มที่ เนื่องจากเป็นพันธุ์ไม้ที่ต้องการแสงแดดมาก ควรให้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักแก่ต้นคอนสวรรค์ โดยไม่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเคมี อาจใช้ยูเรียรดให้ 1 ครั้ง/สัปดาห์ ติดต่อกันนาน 1 เดือน เพื่อให้ใบมีสีเขียวสด คอนสวรรค์มักไม่มีปัญหาเรื่องโรคและแมลงศัตรูพืชมารบกวน เพียงแต่ทำรั้วหรือซุ้มให้สามารถเลื้อยและทรงตัวอยู่ได้ก็เพียงพอแล้ว

สรรพคุณทางยา
ทั้งต้น-ใช้ทำเป็นยานัตถุ์ ยารุ ใช้แก้พิษงู
ใบและต้น-ใช้ต้มดื่มแก้อาการไอเรื้อรัง แต่ไม่ใช่วัณโรค
เมล็ด-ใช้เป็นยาระบาย ช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง
ใบ-ใช้ตำพอกริดสีดวงทวาร ฝีผักบัว หรือสิวหัวช้าง