การปลูกสายน้ำผึ้งไม้ดอกหอม

By -

สายน้ำผึ้ง
ชื่อสามัญ Japanese Honeysuckle, Honeysuckle, Lonicera, Woodbine
ชื่อวิทยาศาสตร์ Lonicera japonica Thunb.
ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Lonicera brachypoda Siebold, Lonicera japonica var. japonica
ชื่อวงศ์ CAPRIFOLIACEAE
ชื่อท้องถิ่นอื่นๆ กิมงิ่งฮวย หยิ่มตังติ้ง (จีนแต้จิ๋ว), เหยิ่นตงเถิง จินหยิงฮัว จินอิ๋นฮวา ซวงฮัว (จีนกลาง)ดอกสายน้ำผึ้ง

ต้นสายน้ำผึ้ง จัดเป็นไม้เถาเลื้อยทรงพุ่มขนาดเล็กที่มีอายุนานหลายปี มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชีย เช่น ไทย จีน และญี่ปุ่น มักพบได้มากบริเวณป่าแถบภูเขา มีเถาลักษณะกลม เป็นเมื่อยังอ่อนจะเป็นสีเขียว ต่อมาเมื่อแก่จะกลายเป็นสีน้ำตาลเข้ม ภายในเถากลวง ความยาวของเถามีประมาณ 9 เมตร มีกิ่งก้านสาขามากมาย มีขนสีน้ำตาลนุ่มๆ ปกคลุมอยู่ตามกิ่งอ่อน เปลือกของลำต้นมักแตกเป็นร่องเล็กๆ ตามความยาวของลำต้นหรือเถา

ใบ รูปทรงมนรี แกมรูปไข่ ปลายใบแหลมมีติ่งสั้นๆ เนื้อใบอ่อนนุ่มมีขนขึ้นปกคุลมเล็กน้อย มักออกเป็นใบเดี่ยวๆ ตามข้อของลำต้นในลักษณะเป็นคู่แบบตรงกันข้าม ขอบใบเรียบ โคนใบมน ตัด หรือเว้าคล้ายรูปหัวใจ ขนาดกว้างของใบมีประมาณ 1-4 ซม. ยาวประมาณ 3-8.5 ซม. หลังใบมีสีเขียวเข้ม ส่วนท้องใบมีสีเทาอมเขียว มีก้านใบที่ยาวประมาณ 4-10 มิลลิเมตร

ดอก มีลักษณะเป็นรูปทรงกรวย ยาวประมาณ 4 ซม. มักออกเป็นช่อตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ในช่อหนึ่งๆ จะมีดอกอยู่ประมาณ 20 ดอก กลีบดอกมีจำนวน 5 กลีบ โคนกลีบดอกมีลักษณะเป็นรูปกรวยยาวแหลมเชื่อมติดกันอยู่ ส่วนปลายแยกออกจากกันเป็น 2 ส่วน โดยกลีบส่วนล่างจะมี 1 กลีบ และส่วนบนมี 4 กลีบ เมื่อเริ่มบานดอกจะมีสีขาว และจะกลายเป็นสีเหลืองเข้มขึ้นเรื่อยๆ จนร่วงโรยไป ใบประดับของดอกจะมีลักษณะคล้ายใบ ซึ่งมีอยู่ 1 คู่ มีกลีบรองดอกติดกันส่วนปลายแยกเป็นสามเหลี่ยม มีเกสร 5 อัน ยื่นออกมากลางดอก ในเวลาใกล้มืดค่ำไปจนถึงตอนเช้าจะส่งกลิ่นหอมมาก สามารถให้ดอกได้ตลอดทั้งปี แต่ในช่วงฤดูฝนมักจะให้ดอกได้มากกว่าฤดูอื่นๆ แต่ถ้าปลูกในประเทศที่มีความหนาวเย็นมักจะให้ดอกในช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน เพียงปีละครั้งเท่านั้น

ผล มีลักษณะเป็นรูปทรงกลม ขนาดประมาณ 6-7 มิลลิเมตร เป็นแบบผลสด ผิวเรียบเกลี้ยงเป็นมันเงา เมื่อสุกผลจะกลายเป็นสีดำ

การขยายพันธุ์
สามารถทำได้โดยวิธีการตอนกิ่ง และการปักชำกิ่ง และการเพาะเมล็ด แต่วิธีที่ให้ผลดีที่สุดคือวิธีการปักชำ

การดูแลรักษา
สายน้ำผึ้งจัดเป็นพรรณไม้กลางแจ้ง สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุยที่มีความอุดมสมบูรณ์ และมีความชื้นที่พอเหมาะ ปลูกง่าย ทนต่อสภาพอากาศได้เป็นอย่างดี เป็นพันธุ์ไม้เลื้อยที่มีดอกสวย กลิ่นหอม และสามารถให้ดอกได้ตลอดทั้งปี จึงมักนิยมปลูกกันไว้เป็นไม้ประดับตามซุ้มประตูบ้าน ริมรั้ว หรือในสวนสาธารณะ แม้สายน้ำผึ้งจะเป็นไม้กลางแจ้งแต่ก็ไม่ได้ต้องการแสงแดดแบบจัดๆ มาก จึงควรให้ได้รับแสงอย่างเหมาะสม ต้องการความชื้นในระดับปานกลาง จึงไม่ควรรดน้ำมากจนเกินไป เพราะจะทำให้รากเกิดความเสียหายได้ ส่วนปุ๋ยที่ใส่ควรเป็นปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ไม่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเคมีก็ได้ สายน้ำผึ้งเป็นพืชที่ไม่ค่อยมีโรคและแมลงมารบกวนจนเกิดความเสียหาย สิ่งที่ควรเอาใจใส่เป็นอันดับแรกคือ การให้น้ำและการใส่ปุ๋ย

ประโยชน์ของสายน้ำผึ้ง
ภายในดอกของสายน้ำผึ้งจะมีน้ำหวานที่หวานและหอม ดอกไม้ชนิดนี้จึงมักถูกนำไปใช้เป็นส่วนผสมในขนมหวานและเครื่องดื่มต่างๆ เช่น แยม เยลลี่ ไอศกรีม น้ำเชื่อม หรือไวน์

ชาวตะวันตกเชื่อว่า กลิ่นหอมของดอกสายน้ำผึ้งสามารถทำให้จิตใจเบิกบาน ร่าเริง คลายจากความกลัวและความโศกเศร้า ทำให้รู้สึกได้ถึงความปลอดภัย อบอุ่น และเป็นสุข ส่วนแพทย์ชาวอังกฤษที่ชื่อ Dr. Edward Bach ก็เชื่อว่าพลังกลิ่นหอมจากดอกไม้ชนิดนี้สามารถใช้บำบัดผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้ เพราะมีสรรพคุณช่วยทำให้ปล่อยวางจากความเครียด ความวิตกกังวล ทำให้มีความสุขกับชีวิตปัจจุบัน

ดอกสายน้ำผึ้งยังถูกนำมาเป็นส่วนผสมในน้ำหอมชนิดต่างๆ ได้ด้วย ซึ่งน้ำหอมจากดอกสายน้ำผึ้งแท้ในปัจจุบันนับว่าหาได้ยากมาก ส่วนใหญ่มักเป็นการนำไปผสมกับน้ำมันดอกไม้ชนิดอื่นที่มีกลิ่นใกล้เคียงกันเสียมากกว่า