ต้นกะอาม

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Crypteronia paniculata Blume
ชื่อวงศ์ CRYPTERONIACEAE
ชื่ออื่นๆ กร๊อม, กระทงลอย, ซ้อม, กาซ้อม, ขี้มด, เหมือดเซาะ, สอม, สีดาป่ากะอาม

กะอาม เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางไปจนถึงขนาดใหญ่ มีถิ่นกำเนิดอยู่ในพม่า อินโดจีน และมาเลเซีย สามารถพบได้ทั่วไปตามป่าดิบชื้น และป่าเบญจพรรณของไทย ทั้งที่เป็นป่าผลัดใบและไม่ผลัดใบ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 1,000 เมตร

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีเปลือกลำต้นสีเทาดำ หนา แตกเป็นแผ่นตามยาว แตกกิ่งก้านสาขาเป็นทรงพุ่มรูปกรวยคว่ำ เปลือกชั้นในเป็นสีน้ำตาลอ่อน เนื้อไม้สีขาว มีความสูงของลำต้นประมาณ 20-30 เมตร

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ตามกิ่งก้านที่ปลายยอด ลักษณะใบเป็นรูปทรงไข่หรือรูปรีกว้าง โคนใบสอบมน ปลายใบแหลม แผ่นใบเรียบสีเขียวเข้ม ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย มีเส้นแขนงใบประมาณ 4-5 คู่ ขนาดความกว้างของใบมีประมาณ 4-6 ซม. ยาวประมาณ 7-12 ซม. ก้านใบยาวประมาณ 1 ซม. ใบที่ยังอ่อนอยู่จะเป็นสีม่วง

ดอก
ออกเป็นช่อแยกแขนงตามซอกใบที่ปลายกิ่ง มีความยาวของช่อประมาณ 10 ซม. ในแต่ละช่อประกอบไปด้วยดอกย่อยสีเหลืองอมเขียวขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียแยกกันอยู่คนละต้น ไม่มีกลีบดอก มีกลีบเลี้ยงรูปถ้วยที่โคนเชื่อมติดกันจำนวน 5 กลีบ มีเกสรเพศผู้ 5 อัน เกสรเพศเมียแยกเป็น 3 แฉก รังไข่แบ่งเป็น 2 ช่อง ให้ดอกในช่วงประมาณเดือนพฤศจิกายน-มกราคม

ผล
เป็นรูปทรงกลมสีส้มอมม่วง เปลือกผลแข็ง มีขนอ่อนนุ่มปกคลุมอยู่ประปราย มีกลีบเลี้ยงและก้านเกสรเพศเมียติดอยู่ที่ผล ผลแห้งสามารถแตกออกเป็น 2 ซีกได้ ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

ประโยชน์
เนื้อไม้-มีความละเอียด แข็งแรงปานกลาง สามารถนำมาใช้ทำเป็นอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ ได้ เมื่อนำมาขัดจะให้เงาสวยงาม