ต้นคอเหี้ย

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Xerospermum noronhianum (Blume) Blume
ชื่อวงศ์ SAPINDACEAE
ชื่ออื่นๆ หมักคอแลน, แคมซาง, ขะเหย้า, คอแลน, สะละมาน, ช้าลวน, คอแลนเขา, แลนบาน, ไม้ไอ้ดงผลคอเหี้ย

ต้นคอเหี้ย เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางที่จัดอยู่ในวงศ์เดียวกันกับเงาะหรือลำไย มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดีย บังคลาเทศ พม่า ภูมิภาคอินโดจีน อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ในประเทศไทยมีเขตการกระจายพันธุ์อยู่ในบริเวณป่าพรุ ป่าดิบ ป่าชายหาด ตามสันเขา หรือในที่ราบถึงลาดชัดที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 300-1,500 เมตร สามารถพบเห็นได้ในทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
เปลือกลำต้นเรียบหรือเป็นสะเก็ดใหญ่ๆ สามารถหลุดลอกได้ มีสีน้ำตาลอมดำ ขนาดความสูงของลำต้นมีประมาณ 25-40 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามากมาย

ใบ
เป็นใบประกอบแบบขนนกเรียงสลับตรงข้ามกันเป็นคู่ ใบมีลักษณะเป็นรูปทรงรี โคนและปลายใบมนหรือแหลม แผ่นใบเรียบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ค่อนข้างหนา ขอบใบเรียบ มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 3 ซม. ยาวประมาณ 5-15 ซม. ก้านใบสั้น

ดอก
ออกเป็นช่อตามซอกใบและปลายกิ่ง ช่อดอกมีความยาวประมาณ 25 ซม. ในแต่ละช่อจะประกอบไปด้วยดอกย่อยสีขาวอมเหลืองขนาดเล็กจำนวนมากมาย ดอกมีกลิ่นหอม ผลิดอกออกผลได้ตลอดทั้งปี และมีมากเป็นพิเศษในช่วงประมาณเดือนมกราคม-เมษายน

ผล
มีลักษณะเป็นรูปกลมรี เปลือกผลหนา ผิวผลเป็นตุ่มขรุขระ ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อสุกจะกลายเป็นสีเหลือง แดง และในที่สุดจะกลายเป็นสีน้ำตาล ขนาดผลที่โตเต็มที่มีความกว้างประมาณ 1.5-5 ซม. ยาวประมาณ 2-5 ซม. ผลเริ่มแก่ในช่วงประมาณเดือนเมษายน-สิงหาคม ภายในผลมีเนื้อเยื่อสีขาวห่อหุ้มเมล็ดอยู่

ประโยชน์
ผล-เป็นอาหารที่นกและสัตว์ป่าชื่นชอบ