ต้นตังตาบอด

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Excoecaria oppositifolia Griff.
ชื่อวงศ์ Euphorbiaceae
ชื่ออื่นๆ ไฟเดือนห้า, ยางร้อน, ตาตุ่มป่าต้นตังตาบอด

ตังตาบอด เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง จัดเป็นพืชที่อยู่ในวงศ์เดียวกันกับยางพารา มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดีย พม่า และอินโดจีน สำหรับประเทศไทยมีเขตการกระจายพันธุ์อยู่ตามป่าดิบชื้นในแทบทุกภาค ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 80-800 เมตร

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ค่อนข้างตั้งตรง เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลเข้มค่อนข้างเรียบ หรืออาจแตกเป็นสะเก็ด เปลือกภายในมีสีชมพูเรื่อๆ และมีน้ำยางสีขาว มีขนาดความสูงของลำต้นประมาณ 5-15 เมตรไม่ค่อยมีการผลัดใบ แตกกิ่งก้านสาขาเป็นทรงพุ่มกลมแน่นทึบ เนื้อไม้ภายในมีความแข็งแรงทนทาน

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับตรงข้ามกันเป็นคู่ที่ปลายยอด ลักษณะใบเป็นรูปทรงรีแกมขอบขนาน แผ่นใบเรียบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบหยักถี่แบบฟันเลื่อย

ดอก
ออกเป็นช่อตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ลักษณะของช่อเป็นพวงคล้ายหางกระรอก ซึ่งประกอบไปด้วยดอกย่อยสีเขียวอ่อนขนาดเล็กจำนวนมาก ไม่มีกลีบดอก มีกลีบเลี้ยง 3 กลีบ ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียจะอยู่แยกกันคนละดอก มักเริ่มให้ดอกในช่วงหน้าฝน หรือประมาณเดือนมกราคม-พฤษภาคม

ผล
มีลักษณะเป็นรูปทรงกลมหรือทรงรี แบ่งออกเป็น 3 พู ปลายผลเป็นติ่งแหลม ผิวผลเรียบ มีสีเขียวอมแดง ติดผลในช่วงประมาณเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยการใช้เมล็ด การตอนหรือปักชำกิ่ง เป็นพืชที่เติบโตค่อนข้างช้า แต่สามารถปลูกได้ในดินแทบทุกชนิด ต้องการน้ำในปริมาณปานกลาง เหมาะสำหรับปลูกเป็นไม้กลางแจ้ง

ประโยชน์
เนื้อไม้มีความแข็งแรงทนทาน สามารถนำมาใช้ในการก่อสร้างได้

สรรพคุณทางยา
ราก-ใช้เป็นยาขับโลหิต

หมายเหตุ
ในน้ำยางของพืชชนิดนี้ ให้รสร้อนเมามีความเป็นพิษ หากสัมผัสกับผิวหนังจะทำให้เกิดอาการอักเสบและบวมแดง เมื่อกระเด็นเข้าตาอาจทำให้ตาบอดได้