ต้นธนนไชย

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Buchanania siamensis Miq.
ชื่อวงศ์ ANACARDIACEAE
ชื่ออื่นๆ พังพวยนก, พังพวยป่า, ลันไชย, รวงไทร, รางไทร, รางไทย, ลังไทร, ศรีธนนไชยธนนไชย

ธนนไชย เป็นไม้หายากอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งพบมีการกระจายพันธุ์อยู่ในประเทศกัมพูชา และเวียดนาม ตามบริเวณที่มีสภาพดินเค็มของป่าผลัดใบ และที่ราบลุ่มแม่น้ำ หรือในพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 50-200 เมตร สำหรับในประเทศไทยพบได้มากที่จังหวัดนครราชสีมา อุบลราชธานี ปราจีนบุรี ราชบุรี และประจวบคีรีขันธ์

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ธนนไชย เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กไปจนถึงขนาดกลาง เปลือกลำต้นมีสีน้ำตาลและแตกเป็นสะเก็ด มีความสูงของลำต้นประมาณ 5-15 เมตร

ใบ
มีลักษณะเป็นรูปทรงรีหรือรูปไข่ โคนใบมน ปลายใบเว้า ขอบใบเรียบ แผ่นใบสีเขียวและนุ่ม มีเส้นแขนงใบประมาณ 9-13 คู่ มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 2-4 ซม. ยาวประมาณ 4-8 ซม. บริเวณกิ่งอ่อนจะมีขนปกคลุม ก้านใบยาวประมาณ 3-5 มม. ออกเป็นใบเดี่ยวๆ เรียงเวียนสลับกันที่บริเวณปลายกิ่ง

ดอก
มีสีขาวอมเหลือง ออกเป็นช่อบริเวณซอกใบ ช่อดอกยาวประมาณ 5-10 ซม. มีกลีบดอกยาวประมาณ 2-3 มม. จำนวน 5 กลีบ กลีบเลี้ยงมีลักษณะเป็นรูปลิ่ม ปลายแหลม มีขนปกคลุม จำนวน 5 กลีบ เป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีเกสรเพศผู้อยู่บริเวณกลางดอก 10 อัน

ผล
มีลักษณะเป็นรูปทรงกลม แบน ปลายผลป้าน เปลือกผลมีขนปกคลุมเล็กน้อย ออกเป็นผลเดี่ยวๆ เมื่อผลแก่จะกลายเป็นสีม่วงหรือดำ ผลที่โตเต็มที่จะมีขนาดความกว้างประมาณ 1.5 ซม. ยาวประมาณ 1 ซม.

การขยายพันธุ์
สามารถทำได้ด้วยการใช้เมล็ด การปักชำกิ่ง ธนนไชย เป็นพืชที่ชอบความชื้นในปริมาณสูง ต้องการได้รับแสงแดดแบบเต็มวัน

การใช้ประโยชน์
ลำต้นหรือราก-ใช้ต้มน้ำดื่ม แก้อาการผิดสำแดง

เปลือก-ใช้ต้มน้ำผสมกับเกลือ ใช้รักษาโรคเหงือกและแผลในปาก

ยอดอ่อน-ใช้รับประทานเป็นผักสด