ต้นเตยทะเล

By -

ชื่อสามัญ Seashore screwpine
ชื่อวิทยาศาสตร์ Pandanus odorifer (Forssk.) Kuntze
ชื่อพ้อง Pandanus odoratissimus L.f.)
ชื่อวงศ์ (PANDANACEAE)
ชื่ออื่นๆ การะเกด ลำเจียก (ภาคกลาง), ปะหนัน ปาแนะ (มลายู-นราธิวาส), เกตก์, การเกด, ลำจวน, รัญจวนเตยทะเล

ลักษณะทั่วไป
ถิ่นกำเนิดของเตยทะเล จะอยู่แถบเส้นศูนย์สูตรรอบโลกตามชายหาดในหมู่เกาะฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม คาบสมุทรมลายู หมู่เกาะฮาวาย อินเดีย ออสเตรเลีย โพลินีเซีย และวานูอาตู ในประเทศไทยจะพบได้มากที่จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล

เตยทะเลเป็นไม้ยืนต้นทรงพุ่มขนาดเล็ก มีเส้นผ่าศูนย์กลางของลำต้นประมาณ 8-20 ซม. และมีลำต้นที่สูงประมาณ 5-6 เมตร มีรากอากาศที่โคนต้นเพื่อช่วยค้ำจุนลำต้น ลำต้นของเตยทะเลจะมีสีขาวหรือน้ำตาลอ่อน ลักษณะของลำต้นจะกลมและมีหนามสั้นแหลมกระจายอยู่

ใบ

ลักษณะของใบเป็นใบเดี่ยวรูปขอบขนานสีเขียว ผิวเรียบมัน ออกเวียนสลับไปรอบปลายกิ่ง ส่วนปลายของใบจะเรียวแหลม ขอบใบหยักมีหนามแหลมคม ลักษณะของหนามปลายใบจะโค้ง เนื้อใบจะเหนียว มีแกนกลางใต้ท้องใบ มีใบประดับเป็นกาบหุ้มเรียวยาวสีขาว ความกว้างของใบมีประมาณ 10 ซม. ยาว 1 เมตร

ดอก
เตยทะเลจะออกดอกที่ปลายยอด ปลายกิ่ง หรือตามซอกใบเป็นช่อขนาดใหญ่ มีดอกเพศผู้ไม่มีกลีบดอก มีอยู่เป็นจำนวนมากและมีขนาดเล็ก มีกาบรองดอก 2-3 กาบ เป็นสีขาวนวล ส่วนดอกเพศเมียจะมีสีเขียวอยู่ติดกันเป็นกลุ่ม มีกาบรองดอก 2-3 กาบเป็นสีเขียว ดอกเพศผู้และเพศเมียจะอยู่คนละต้น ดอกมีกลิ่นหอมฉุนออกได้ตลอดทั้งปี มักจะเริ่มบานในตอนเย็นๆ ในต้นที่มีดอกเพศเมียจะเรียกกันว่า เตยทะเล และต้นที่มีเพศผู้จะเรียกว่า ลำเจียก

ผล
เตยทะเลมีผลลักษณะกลมหรือรูปขอบขนาน เป็นผลรวมคล้ายผลสับปะรด แข็ง และมีหนามสั้นๆ ติดกันแน่นเป็นกลุ่มที่ปลายผล ผลจะมีสีเขียวอมขาวเมื่อยังอ่อนอยู่ แล้วจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลือง และจะเปลี่ยนเป็นสีส้มหรือส้มอมแดงเมื่อสุก ผลที่สุกแล้วจะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ
ออกผลได้ตลอดปี

เมล็ด
ลักษณะของเมล็ดภายในผลจะเป็นรูปกระสวย

การขยายพันธุ์
สามารถขยายพันธุ์เตยทะเลได้ด้วยวิธีแยกหน่อและเพาะเมล็ด สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความชื้นและมีปริมาณน้ำมาก เช่น ในดินที่อุดมสมบูรณ์ร่วนซุย หรือดินเหนียวปนทรายที่มีการอุ้มน้ำได้ดี ชอบขึ้นอยู่ตามชายน้ำ ชายทะเล ลำคลอง หนอง บึง ที่มีแสงแดดส่องถึง สามารถทนต่อสภาพแวดล้อมที่น้ำขังแฉะ น้ำเค็ม และแมลงศัตรูพืชได้ดี

ประโยชน์ของเตยทะเล
1. ผลสุกสามารถนำมารับประทานได้
2. สามารถนำใบมาทำเป็นเครื่องใช้ประเภทจักสานได้
3. สามารถนำเปลือกของต้นเตยทะเลมาทำเป็นเชือกได้
4. สามารถปลูกเป็นไม้ประดับได้ ปลูกไว้เป็นรั้วบ้าน หรือบังลมได้ดี เนื่องจากมีพุ่มของต้นที่ใหญ่ทนต่อลมแรงและอากาศแล้งได้ดี และลำต้นก็มีหนามแหลมด้วย

5. เตยทะเลมีใบที่หนาแน่นสามารถปลูกไว้คลุมวัชพืชได้ดี

สรรพคุณทางยาของเตยทะเล
ต้น-ใช้เป็นยาแก้กษัยน้ำเบาพิการ ขับปัสสาวะ แก้โรคเบาหวาน

ใบ-ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น รักษาโรคผิวหนัง และแก้หัด

ช่อดอกเพศผู้-ใช้ปรุงเป็นยาหอมแก้ลม และยาบำรุงหัวใจ

ราก-ใช้เป็นยาแก้พิษโลหิต แก้พิษไข้ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะและนิ่ว

รากอากาศ-ใช้ปรุงเป็นยาแก้ปัสสาวะพิการ และแก้นิ่ว รักษาโรคหนองใน โรคมุตกิด ตกขาว แก้กษัยไตพิการ

ประโยชน์ด้านอื่นๆ ของเตยทะเล
ลำต้นใต้ดินของลำเจียกมีสารสกัดหยาบที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของถั่วผี ถั่วเขียวผิวดำ ผักกาดหอม และไมยราบยักษ์ได้ด้วย