ต้นโพบาย

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Balakata baccata ( Roxb.) Esser
ชื่อวงศ์ EUPHORBIACEAE
ชื่ออื่นๆ กระดาด, ข้าวเย็น, เคลอเปาะ, มะดีควาย, สลีดง, สลีนก, มะม่ะ, มะมุ่, แมแมะ, มักหมัก, มามะ, เมี่ยงนกค้อ ต้นโพบาย

โพบาย เป็นไม้ยืนต้นที่ไม่ค่อยมีการผลัดใบ มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดีย พม่า จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีน และเกาะสุมาตรา ในประเทศไทยพบเห็นได้ตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบเขา และป่าเต็งรังที่มีสภาพภูมิอากาศคล้ายๆ กัน

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ลักษณะลำต้นตั้งตรง เปลือกลำต้นเป็นสีเทา แตกกิ่งก้านสาขามากมาย มีความสูงของลำต้นประมาณ 10-26 เมตร

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับกันที่ปลายยอด ลักษณะใบเป็นรูปทรงไข่ หรือรูปแกมใบหอก โคนใบมนหรือแหลม ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบมีสีเขียวเป็นมัน มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 2-4 ซม. ยาวประมาณ 3-7 ซม. ก้านใบยาว หูใบเป็นรูปสามเหลี่ยมขนาดเล็กหลุดร่วงได้ง่าย

ดอก
ออกเป็นช่อแยกแขนงขนาดใหญ่ตามซอกใบและปลายยอด ในแต่ละช่อมีดอกย่อยสีขาวแกมเหลืองขนาดเล็กเป็นจำนวนมาก

ผล
มีลักษณะเป็นรูปทรงกลม เปลือกผลเรียบ ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อสุกจะกลายเป็นสีแดงหรือสีม่วง ผลที่โตเต็มที่จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.8-1.2 ซม. เมื่อผลแก่จะสามารถแตกออกได้ ภายในผลมีเมล็ดสีน้ำตาลอยู่

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยการเพาะเมล็ด โพบายเป็นพืชที่ชอบความชุ่มชื้น ต้องการแสงแดดแบบเต็มวัน สามารถเติบโตได้ในดินทุกสภาพ แต่จะเจริญได้ดีในดินร่วนซุยที่มีธาตุอาหารอุดมสมบูรณ์

ประโยชน์
-สามารถปลูกเป็นไม้ประดับได้
-ผลสุกมีรสหวาน ใช้รับประทานเป็นผลไม้หรือใช้ปรุงแต่งในอาหารได้
-เนื้อไม้มีความแข็งแรงทนทาน สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการก่อสร้าง ใช้ทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ หรือทำเป็นไม้ฟืนได้

สรรพคุณทางยา
เถาและใบ-ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ แก้กระษัยไตพิการ อาการบวม และช่วยดับพิษต่างๆ ได้