น้ำมันงา

By -

น้ำมันงา (Sesame Oil หรือ Teel oil หรือ Benne oil หรือ Gingelly oil) ได้จากการเอางามาตำ แล้วเอาขึ้นตั้งไฟเคี่ยวเอาแต่น้ำมัน ทิ้งให้เย็นแล้วกรองน้ำมันงาที่ได้โดยใช้ความร้อนช่วยนี้ บางทีเรียก “น้ำมันงาสุก”

แพทย์แผนโบราณนิยมใช้น้ำมันงาผสมยาใส่บาดแผลต่างๆดอกงา

น้ำมันงานี้มีรสฝาดร้อน มีองค์ประกอบสำคัญเป็นกลีเซอไรด์ของกรดไขมันหลายชนิด ที่สำคัญมีกรดโอเลอิก ประมาณร้อยละ ๔๓ กรดลิโนเลอิก ประมาณร้อยละ ๔๓ น้ำมันงาไม่เหม็นหืน เนื่องจากมีสารชื่อ “เซสซามอล”(sesamol) ซึ่งเป็นสารกันหืนอยู่ด้วย ในทางเภสัชกรรมใช้เป็นตัวทำละลายยาฉีดเข้ากล้ามเนื้อ นอกจากนั้นก็ยังใช้ทำเป็นอาหารด้วย

ชาวจีนถือว่างาเป็นอาหารบำรุง ทำให้ร่างกายแข็งแรงและอายุยืน จีนใช้น้ำมันงาจุดไฟเผาทำเขม่าไฟเพื่อเอาเขม่าไฟนั้นไปทำหมึกจีน

งามีน้ำมันระเหยยาก (fixed oil) อยู่ประมาณร้อยละ ๔๕-๕๕ มีโปรตีนอยู่ประมาณร้อยละ ๒๒ ใช้เป็นอาหารได้

งาได้จากพืชที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Sesamum indicum L. มีชื่อพ้องว่า Sesamum orientale L. จัดอยู่ในวงศ์ Pedaliaceae พืชนี้มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชีย ต่อมานำไปปลูกในประเทศที่มีอากาศอบอุ่น ต้นงาเป็นพืชขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรง สูงราว ๑ เมตร ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม มีร่องตามยาวและมีขนปกคลุม ใบเป็นใบเดี่ยวรูปไข่หรือรูปใบหอก เรียงตรงข้ามหรือสลับกัน ดอกเป็นดอกเดี่ยว เป็นหลอด กลีบดอกสีขาวหรือสีชมพูและมีสีม่วงแดงแซมบางๆ ออกที่ซอกใบ ออกโดยรอบลำต้นตอนบน แต่จะบิดดอกมาบานในแนวเดียวกันอยู่ด้านหนึ่งของลำต้น ผลเป็นผลแห้งแตกได้ มี ๔ พู เมื่อแก่จัดจะแตกออก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก เมล็ดขนาดเล็กรูปไข่ แบน สีดำ (เรียก “งาดำ”) หรือสีนวล (เรียก “งาหม่น”)

น้ำมันงาที่ได้จากการบีบงาโดยไม่ใช้ความร้อน เรียก “น้ำมันงาเชย”งาดำงาขาว

น้ำมันงาเชย
เป็นน้ำมันที่บีบได้จากงา(sesame seed) โดยไม่ใช้ความร้อน (cold expression)

การบีบน้ำมันงาโดยไม่ใช้ความร้อนนี้ โบราณเรียก “การเชยงา” ทำโดยการบรรจุงาไว้ในรางไม้ที่จะใช้บีบน้ำมัน แล้วใช้ลิ่มตอกดันแผ่นไม้ที่กั้นงาไว้ให้อัดงาจนแน่น เพื่อบีบเอาน้ำมันออกมา

สตรีไทยโบราณใช้น้ำมันงาเชยทาประทินผิวให้ผิวสวยเนียน ส่วนแพทย์โบราณใช้หุงผสมกับน้ำคั้นสมุนไพรต่างๆ รวมกัน เคี่ยวจนเหลือแต่น้ำมัน สำหรับใช้ภายนอกเป็นยาทา ถู นวล มักใช้ผสมยาทาสำหรับกระดูกหัก ยาถูนวดแก้เคล็ด ยอก ปวด บวม หรือยาใส่แผลเน่าเปื่อย ตลอดจนยาทาบำรุงรากผม

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์