ปลาที่อยู่ใน Suborder Scombroidei

By -

1. Family Sphyraenidae (barracudas) เป็นปลาทะเลที่พบในเขตร้อน อยู่ในวงศ์ของปลาน้ำดอกไม้ สาก ซัวกุน มีลำตัวรูปทรงกระบอกเรียวยาว มีเกล็ดแบบไซคลอยด์ขนาดเล็ก หัวยาว มีปากใหญ่ มีขากรรไกรที่ยื่นยาว ขากรรไกรล่างจะยาวค้ำรับกับขากรรไกรบน มีฟันเขียวที่คม มีครีบหลัง 2 อัน ที่ครีบหลังอันหน้ามีก้านครีบแข็ง 5 อัน ก้านครีบแข็งที่ส่วนหลังมี 1 อัน มีก้านครีบอ่อน 9 อัน ครีบหูจะอยู่ต่ำ ไม่มีซี่กรองเหงือกหรือถ้ามีก็เสื่อมไป มีครีบหางที่เว้าลึก

ปลาน้ำดอกไม้ในบางท้องที่ มีนิสัยดุร้ายน่ากลัวมากกว่าปลาฉลามเสียอีก เพราะชอบกัดและทำร้ายมนุษย์เสมอ ความยาวของบางตัวอาจมากกว่า 1.8 เมตร มีสกุลเดียวคือ Sphyraena มีอยู่ 20 สปีชีส์ เช่น jello, S.obtusata

2. Family Trichiuridae (cutlassfishes) เป็นปลาทะเลที่อยู่ในวงศ์ของปลาดาบเงิน ลักษณะของลำตัวจะยาวและแบนข้างมาก ขากรรไกรล่างยาวและค้ำรับกับขากรรไกรบน มีฟันยาว ครีบหลังยาวไปจนตลอดลำตัว ระหว่างก้านครีบแข็งและก้านครีบอ่อนอาจมีรอยคอดแบ่งอยู่ มีก้านครีบแข็งที่ครีบก้น 2 อัน มีก้านครีบอ่อน 56-121 อัน ไม่มีครีบท้องถ้ามีก็อาจเสื่อมไป มีอยู่ 9 สกุล 32 สปีชีส์ ที่พบได้ในไทยได้แก่ ปลาดาบเงิน Trichiurus haumela

3. Family Scombridae (+ Thunnidae +Cybiidae) (mackerels, tunas) เป็นปลาที่มักหากินรวมเป็นฝูงในระดับผิวน้ำ อยู่ในวงศ์ของปลาทู ลัง อินทรี และทูน่า สามารถว่ายน้ำได้รวดเร็วเพราะมีลำตัวเรียวแบบกระสวย ครีบหลังมี 2 ตอน ด้านท้ายของครีบหลังและครีบก้นจะมีครีบฝอยอยู่ประมาณ 5-12 อัน พวกปลาอินทรีที่คอดหางจะมีสันคม บางชนิดเป็นสัตว์เลือดอุ่นในวงศ์ย่อย Thunnini ที่สามารถควบคุมอุณหภูมิในร่างกายได้สูงกว่าสภาพแวดล้อม เช่น ปลาทูน่าครีบน้ำเงิน ที่สามารถว่ายน้ำในระยะทางสั้นๆ ได้รวดเร็ว ความเร็วที่มันทำได้อาจมีถึง 60-100 กิโลเมตร/ชั่วโมง มีอยู่หลายวงศ์ย่อย ที่พบได้ในน่านน้ำไทยและบริเวณใกล้เคียง เช่น

-ปลาอินทรี (mackerel) Acanthocyblum solandri

-ปลาอินทรีจุด (Indo-Pacific Spanish mackerel) Scomberomorus guttatus

-ปลาอินทรีบั้ง (narrow-barred Spanish mackerel) S.commerson

-ปลาทูน่า Thunnus thynnus มีความยาวถึง 4.2 เมตร ซึ่งเป็นปลาทูน่าที่มีขนาดใหญ่ที่สุด

-ปลาโอหม้อ (tuna) T. macropterus

-ปลาโอดำ (longtail tuna) T. tongol

-ปลาโอลาย (eastern little tuna) Euthynnus affinis

-ปลาโอขาว (frigate mackerel) Auxis thazard

-ปลาทู (short-bodied mackerel) Rastrelliger brachysoma, R. neglectus

-ปลาลัง (striped mackerel) R. chrysozomus

-ปลาลัง (Indian mackerel) R. kanagurta

-ปลาโอแกลบ (skipjack tuna) Katsuwonus pelamis

4. Family Xiphiidae [+Histiophoridae(Istiophoridae)] ปลาในวงศ์นี้จะเป็นสัตว์กึ่งเลือดอุ่น มีอุณหภูมิที่สมองและตาสูงกว่าส่วนอื่นของร่างกายและสิ่งแวดล้อม อยู่ในวงศ์ของปลากะโทงแทงดาบ และกะโทงแทงร่ม จะงอยปากส่วนบนจะยื่นยาวเมื่อเป็นตัวเต็มวัย ปากจะอยู่ต่ำลงมา ที่ท้ายครีบหลังและครีบก้นจะไม่มีครีบฝอย มีครีบหลัง 2 อัน ไม่มีก้านครีบแข็งที่ครีบหลังส่วนหน้า ส่วนก้านครีบแข็งที่ส่วนที่สองจะมีขนาดเล็ก ครีบก้นมี 2 อัน ครีบหูอยู่ต่ำบริเวณท้อง ไม่มีครีบท้อง หรือถ้ามีก็อาจเสื่อมไป ที่คอดหางจะเป็นสัน มีขนาดใหญ่ แข็งแรงและมีความดุร้าย เป็นที่นิยมของนักตกปลามาก เพราะใครที่สามารถตกได้ก็ต้องใช้ความชำนาญมาก และสร้างความภาคภูมิใจให้แก่นักตกผู้นั้นเป็นอย่างยิ่ง หากไม่มีความชำนาญมันอาจจะดึงเบ็ดจนขาดได้ เช่น

-ปลากะโทงแทงดาบ (swordfish) Xiphias gladius ไม่มีครีบท้อง มีจะงอยปากที่แบนลง

-ปลากะโทงแทงกล้วย (banana sailfish) Istiophorus gladius จะงอยปากของเซลฟิช จะมีลักษณะกลม มีครีบหลังอันแรกที่ยาว และสูงกว่าความลึกของลำตัว มีครีบท้องที่ยาวมาก

-ปลากะโทงแทงร่ม (spearfishes) Tetrapturus spp. ครีบหลังอันแรกมีกระโดงสูงพอกับความลึกของลำตัว มีจะงอยปากที่กลม

-ปลากะโทงแทงร่ม (marlins) Makaira spp. มีครีบหลังอันแรกยาว แต่ไม่สูงไปกว่าความลึกของลำตัว มีจะงอยปากกลม

ที่มา: จากหนังสือเรื่อง มีนวิทยา
เรียบเรียงโดย: สุภาพร สุกสีเหลือง
ภาควิชาชีววิทยา
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ