ปลาที่อยู่ใน Suborder Stromateoidei และSuborder Anabantoidei(Labyrinthici)

By -

Suborder Stromateoidei

Family Stromateidae (butterfishes) เป็นปลาทะเลในวงศ์ของปลาจาระเม็ดหรือจะละเม็ด ลำตัวมีลักษณะอ้วนสั้น ครีบท้องของตัวเต็มวัยจะไม่มี มีครีบหลังต่อเนื่องกัน มีก้านครีบแข็งที่ครีบก้น 2-6 อัน มีก้านครีบอ่อน 30-50 อัน เป็นที่นิยมรับประทานของชาวจีนมาก มีอยู่ทั้งหมด 3 สกุล คือ

-ปลาจะละเม็ดขาว (silver pomfret) Pampus argenteus
-ปลาจะละเม็ดดำ (black pomfret) Stromateus (Parastromateus) niger
-ปลาจะละเม็ดเทา Pampus chinensis

Suborder Anabantoidei (Labyrinthici)
อวัยวะช่วยหายใจที่อยู่เหนือเหงือกของปลาพวกนี้จะทำหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนในอากาศได้ดีพอๆ กับในน้ำ

1. Family Luciocephalidae (pikehead) เป็นปลาน้ำจืด ลำตัวคล้ายทรงกระบอก ครีบหลังค่อนไปท้ายลำตัว มีรอยคอดที่ครีบก้นคล้ายกับแบ่งเป็น 2 ตอน มีก้านครีบแข็งที่ครีบท้อง 1 อัน มีก้านครีบอ่อน 5 อัน ที่ยาวเป็นเส้นมีอยู่ 1 อัน ไม่มีถุงลม มีขากรรไกรที่ยื่นยาวออกไป ขากรรไกรอันล่างยาวกว่าอันบน ลักษณะพิเศษของปลาวงศ์นี้คือ จะมีกระดูกพรีแมกซีลา ยื่นออกไปได้เป็นระยะทางถึง 33%ของความยาวหัว มีอยู่เพียงชนิดเดียวคือ Luciocephalus pulcher

2. Family Anabantidae (climbing gouramies) เป็นปลาน้ำจืด น้ำกร่อย ที่อยู่ในวงศ์ของปลาหมอไทย และปลาหมอต่างประเทศ ส่วนใหญ่จะเป็นปลากินเนื้อ มีปากกว้าง สามารถยืดขากรรไกรบนได้เล็กน้อย มีเกล็ดแบบทีนอยด์ ยกเว้นสกุล Sandelia จะมีเกล็ดแบบไซคลอยด์ มีอยู่ 3 สกุล คือ Anabas, Ctenopoma, Sandelia มีประมาณ 30 สปีชีส์ ที่รู้จักกันดีคือ ปลาหมอไทย (climbing perch, walking fish) A. testudineus เป็นปลาที่มักจะใช้ครีบท้องคืบคลานขึ้นเหนือน้ำ หลังจากที่ฝนตกติดต่อกันเป็นเวลานานๆ และไต่ไปตามพื้นดินหรือสนามหญ้า เข้าใจว่าเพื่อไปหาแหล่งน้ำใหม่ที่มีอุณหภูมิสูงกว่า เพราะเมื่อฝนตกลงไปแหล่งน้ำนั้นจะมีอุณหภูมิลดต่ำลงมาก มันจึงได้ชื่อว่า climbing perch หรือ walking fish ที่ชาวไทยเรียกว่า ปลาหมอ ก็คงเป็นเพราะมันมีความฉลาดที่สามารถเดินได้นั่นเอง มันจะมีนิสัยตะกละ กินไม่เลือก

3. Family Helostomatidae (kissing gourami) เป็นปลาน้ำจืดที่อยู่ในวงศ์ของปลาหมอตาล หรือกระดี่จูบ ปากมีขนาดเล็กและสามารถยืดหดได้ ที่ขากรรไกรไม่มีฟัน แต่จะมีที่ริมฝีปาก เส้นข้างตัวมีอยู่ 2 เส้น มีก้านครีบแข็งที่ครีบหลัง 16-18 อัน มีก้านครีบอ่อน 13-16 อัน มีซี่กรองเหงือกที่ยาวทำหน้าที่กรองอาหาร ชอบขูดกินสาหร่ายตามพื้นผิวต่างๆ ด้วยฟันที่ริมฝีปาก มีอยู่เพียงชนิดเดียวคือ ปลาหมอตาล Helostoma temmincki ปลาพวกนี้ได้ฉายาว่า กระดี่จูบ หรือ kissing gourami เพราะชอบจูบปากกันเพื่อดูดเศษอาหารที่ตกค้างเป็นการทำความสะอาดปาก

4. Family Belontiidae (Polyacanthidae) (gouramies) เป็นปลาน้ำจืดที่อยู่ในวงศ์ของปลากระดี่ เป็นปลาที่เลี้ยงไว้เพื่อความสวยงามและเพื่อรับประทานเป็นอาหาร มีสายพันธุ์ใหม่ขึ้นมามากมายเนื่องจากมีการปรับปรุงพันธุ์ ลักษณะของลำตัวจะป้อมสั้นหรือเป็นสี่เหลี่ยม หรือค่อนข้างยาว สามารถยืดหดขากรรไกรบนได้ ไม่มีเส้นข้างตัวหรือถ้ามีก็อาจเสื่อมไป มีครีบหลังที่สั้น ซึ่งมีก้านครีบอยู่ไม่เกิน 10 อัน มีการดัดแปลงครีบท้องไปเป็นเส้นยาวสวยงาม มีครีบก้นที่ยาวมาก ได้แก่

-ปลากระดี่นาง Trichogaster microlepis
-ปลากระดี่หม้อ สลาก T. trichopterus
-ปลาสลิด ใบไม้ T. pectoralis
-ปลากระดี่นาง กระดี่นางฟ้า T’ leerii
-ปลากระดี่ลายงู Colisa lalia
-ปลากระดี่ลาบิโอซา กระดี่ทอง C. labiosa
-ปลากริม กัดป่า Trichopsis vittatus
-ปลากัด (Siamese fighting fish) Betta splendens
-ปลากริมหัวโม่ง B.taeniata

5. Family Osphronemidae (giant gouramies) เป็นปลาขนาดใหญ่ที่อยู่ในวงศ์ของปลาแรด เนื้อปลามีรสชาติดี หรืออาจเลี้ยงไว้เป็นปลาสวยงามก็ได้ มีความยาวของลำตัวถึง 80 เซนติเมตร มีเส้นข้างตัวที่สมบูรณ์ มีเกล็ดแบบทีนอยด์ มีก้านครีบแข็งที่ครีบหลัง 11-16 อัน มีก้านครีบอ่อน 10-14 อัน มีครีบก้นที่ยาวมาก มีก้านครีบแข็งที่ครีบก้น 9-12 อัน มีก้านครีบอ่อน 16-23 อัน มีอยู่เพียงสกุลเดียว 3 สปีชีส์ ที่นิยมเลี้ยงกันแพร่หลายทั่วโลกคือ Osphroemus goramy

ที่มา: จากหนังสือเรื่อง มีนวิทยา
เรียบเรียงโดย: สุภาพร สุกสีเหลือง
ภาควิชาชีววิทยา
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ