ประโยชที่ได้จากการปลูกหญ้ากินนีสีม่วง

By -

ชื่อสามัญ Purple guinea grass
ชื่อวิทยาศาสตร์ Panicum maximum
ชื่อวงศ์ Gramineaeหญ้ากินนีสีม่วง

หญ้ากินนีสีม่วง มีถิ่นกำเนิดในประเทศแทนซาเนีย พบมีการกระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปในทวีปแอฟริกา ได้นำมาปลูกในประเทศไทยเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2518 หญ้าชนิดนี้มีหน่อ โคนต้น และช่อดอกเป็นสีม่วง ในปัจจุบันจึงตั้งชื่อเป็น กินนีสีม่วง เป็นหญ้าที่ให้ผลผลิตและคุณค่าทางอาหารสัตว์สูง จึงนิยมปลูกไว้เป็นอาหารสัตว์ชนิดต่างๆ เช่น โค หรือกระบือ เป็นต้น

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีการเจริญเติบโตแตกหน่อเป็นต้นใหม่คล้ายกับตะไคร้ มีอายุอยู่ได้นานหลายปี ลักษณะลำต้นมีขนาดใหญ่ ตั้งตรง ไม่มีขน บริเวณโคนลำต้นจะมีสีม่วง ส่วนหน่อที่แตกขึ้นมาใหม่จะมีสีม่วงเข้มหรือสีเขียวอมม่วง ขนาดความสูงของลำต้นมีประมาณ 1.8-2.4 เมตร

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยว แผ่นใบสีเขียวเข้ม อ่อนนุ่ม ไม่มีขน ใบกว้างประมาณ 20-22 มม. ยาวประมาณ 80-85 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อแตกแขนง ความกว้างของช่อดอกมีประมาณ 12-30 ซม. ยาวประมาณ 15-40 ซม. ดอกมีสีม่วงอมเขียว มักเริ่มให้ดอกในช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคม หรือเมื่อปลูกไปได้ประมาณ 90-110 วัน

เมล็ด
มีลักษณะเป็นรูปยาวรี เปลือกเมล็ดเป็นสีม่วงอมเขียว มีขนาดความยาวของเมล็ดประมาณ 2 มม.

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยวิธีการใช้เมล็ด หรือการแยกหน่อ สำหรับการใช้เมล็ดพันธุ์ ควรใช้เมล็ดแก่ที่เก็บมาจากต้นไม่ต่ำกว่า 3 เดือนแล้ว เนื่องจากจะมีอัตราการงอกที่สูง

การเตรียมแปลงปลูก
ทำการไถพรวนดิน และกำจัดวัชพืช แล้วหว่านด้วยปุ๋ยคอกในอัตราไร่ละ 2-4 ตัน ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 ในอัตราไร่ละ 30-50 กก. แล้วไถพรวนเพื่อกลบดินกับปุ๋ยให้เข้ากันอีกครั้ง

การปลูก
การปลูกแบบหว่านเมล็ดไปทั่วๆ แปลง หรือใช้วิธีโรยเป็นแถวแล้วใช้ดินกลบ จะใช้เมล็ดพันธุ์ประมาณไร่ละ 1-2 กก. ส่วนการปลูกแบบแยกหน่อจากกอมาปลูก ควรเลือกหน่อที่มีอายุประมาณ 20-30 วัน ปลูกหลุมละ 3 หน่อ สำหรับการตัดต้นมาปลูก ควรตัดเป็นท่อนยาวประมาณ 20-25 ซม. โดยในแต่ละท่อนให้มีข้ออยู่ประมาณ 2-3 ข้อ แล้วจึงนำไปปักในดินปลูก ทั้งการแยกหน่อและตัดต้นไปปลูกจะใช้ระยะห่างระหว่างหลุมและแถวที่ 50×50 ซม.

การดูแลรักษา
ฤดูที่เหมาะสมในการปลูกหญ้ากินนีสีม่วงจะอยู่ในช่วงต้นฤดูฝน เพื่อให้ได้รับน้ำตามธรรมชาติอย่างเพียงพอ หากเป็นช่วงฤดูแล้งควรให้น้ำอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง หลังการปลูกประมาณ 1-2 เดือน สำหรับการปลูกด้วยวิธีหว่านเมล็ดควรหว่านปุ๋ยสูตร 24-12-12 ในอัตราไร่ละ 30 กก.ไปทั่วๆ ทั้งแปลง ส่วนการปลูกด้วยหน่อหรือท่อนพันธุ์ควรมีการกำจัดวัชพืชร่วมกับการใส่ปุ๋ยไปด้วย

การเก็บเกี่ยว
หลังจากที่ปลูกไปได้ประมาณ 60-70 วัน หญ้ากินนีสีม่วงก็สามารถให้ผลผลิตเก็บเกี่ยวได้แล้ว ส่วนอุปกรณ์ที่ใช้ในการเก็บเกี่ยวอาจเป็นเคียว เครื่องตัดหญ้า หรือเครื่องยนต์สำหรับตัดเก็บก็ได้ โดยตัดให้เหลือต้นตอสูงจากพื้นประมาณ 5 ซม. และทำการเก็บเกี่ยวครั้งต่อไปในทุกๆ 30-40 วัน ซึ่งในระยะเวลา 1 ปี หญ้ากินนีสีม่วงสามารถให้ผลผลิตได้ถึง 4 ครั้ง โดยในปีแรกจะให้ผลผลิตได้มากที่สุด และค่อยๆ ลดลงเรื่อยๆ ในปีต่อไป

หลังการเก็บเกี่ยวทุกครั้ง ให้หว่านปุ๋ยคอกไร่ละ 2 ตัน ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 ไร่ละ 10-20 กก. ในช่วงฤดูแล้งควรให้น้ำสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง หากอยู่ในช่วงฤดูฝนก็ไม่จำเป็นต้องให้น้ำเพิ่ม

ประโยชน์
หญ้ากินนีสีม่วง เป็นหญ้าที่เจริญเติบโตได้รวดเร็ว มีลำต้นและใบขนาดใหญ่ ให้ผลผลิตสูง ทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดี ไม่มีโรคและแมลงรบกวน มีคุณค่าทางโภชนาการสูง เหมาะที่จะใช้เป็นอาหารสัตว์เลี้ยงได้เป็นอย่างดี มีใบที่อ่อนนุ่ม ไม่มีหนาม สัตว์จึงชอบกินมากทั้งในรูปแบบหญ้าสด หรือหญ้าหมัก นอกจากนี้ ยังสามารถปลูกหญ้ากินนีสีม่วงไว้เป็นพืชคลุมดิน ใช้ผลิตเป็นกระดาษ นำมาอัดเป็นแท่งเชื้อเพลิง หรือใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าก็ได้ด้วย