ผักขวง

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Glinus oppositifolius (L.) A. DC.
ชื่อวงศ์ Aizoaceae
ชื่ออื่นๆ ผักขี้ขวง(พายัพ) สะเดาดิน(เนื่องจากมีรสขมทั้งต้น)ผักขวง

ผักขวงมักขึ้นในที่รกร้างทั่วไป เช่น ตามหัวไร่ปลายนา หรือตามตลิ่งและหาดทรายชายน้ำ

ผักขวงจัดเป็นพืชขนาดเล็กมีลำต้นเตี้ย และแตกกิ่งก้านแบบแผ่กระจายออกไปโดยรอบ จนติดดิน ใบเป็นแบบใบเดี่ยว ออกตามข้อ ข้อละ ๔-๕ ใบ รูปใบยาวเรียว มีขนาดกว้าง ๐.๒-๐.๕ ซม. ยาวประมาณ ๑-๒.๕ ซม. ขอบใบเรียบ ก้านใบสั้น ดอกจะออกรอบๆ ข้อ ข้อละ ๔-๖ ดอก มีก้านดอกยาวประมาณ ๐.๖-๑.๒ ซม. มีกลีบดอก ๕ กลีบ สีขาวอมเขียว ยาวประมาณ ๐.๓ ซม. ผลเป็นรูปยาวรี ยาวประมาณ ๐.๒ ซม. เมื่อผลแก่จะแตกออกเป็น ๓ แฉก ภายในมีเมล็ดอยู่เป็นจำนวนมาก ขนาดของเมล็ดจะเท่ากับเม็ดทราย

สรรพคุณทางยาโบราณ
ต้น มีรสขมเย็น ใช้เป็นยาแก้ไข้ บำรุงน้ำดี แก้ร้อนในดับกระหาย เป็นเครื่องยาชนิดหนึ่งใน “ยาเขียว”

ต้นสด ใช้ตำผสมกับขิง ใช้สุมกระหม่อมเด็ก แก้หวัด แก้ปวดหัว แก้ไอ