พรมมิ

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Bacopa monnieri(L.) Wettst.
ชื่อสามัญ Thyme-leaf Gratiola
ชื่อพ้อง Herpestis monnieri H.B.K.
ชื่อวงศ์ Scrophulariaceae
ชื่ออื่นๆ ผักมิ ผักหมี่ นมนิ(กรุงเทพฯ) พรมลี(ชุมพร) Brahmi(ภาษาฮินดี)ต้นพรมมิ

พรมมิเป็นพืชขนาดเล็ก มักพบขึ้นตามหนองน้ำที่โล่งและตามริมน้ำทั่วไป ลำต้นมักทอดเลื้อยไปตามพื้นดินที่ชุ่มชื้นหรือมีน้ำขัง และชูปลายยอดขึ้นเหนือน้ำ รากจะยึดกับดินและแตกออกตามข้อที่ติดดิน ลำต้นมีลักษณะอวบน้ำ เกลี้ยง ใบรูปไข่กลับออกเป็นเดี่ยวๆ ตรงกันข้ามเป็นคู่ ไม่มีก้านใบ ขนาดใบกว้างประมาณ ๕ มม. ยาวประมาณ ๑๕ มม. ปลายใบมน โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ ดอกมีสีม่วงอ่อน ออกแบบเดี่ยวๆ ตามซอกใบ เป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีกลีบเลี้ยง ๕ กลีบ ส่วนโคนจะติดกันเป็นรูปกรวย กลีบดอกยาวประมาณ ๑ ซม. และเชื่อมติดกันเป็นหลอด ส่วนปลายจะแยกเป็น ๕ แฉก มีเกสรตัวผู้ ๔ อัน มีรังไข่ ๒ ช่อง และภายในรังไข่จะมีไข่อ่อนอยู่เป็นจำนวนมาก ผลจะเป็นแบบผลแห้งและแตกได้

อัลคาลอยด์ในพรมมิ ชื่อ “พรหมีน”(brahmine) มีฤทธิ์คล้ายสตริกนีน(strychnine) แต่พิษจะมีน้อยกว่าสตริกนีนมาก

สรรพคุณทางยาโบราณ
ทั้งต้นมีรสเย็น หวาน ใช้เพื่อดับพิษไข้หัว เช่น พิษฝีดาษ แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไข้ บำรุงประสาท บำรุงหัวใจ ขับเสมหะ แก้หืด

แพทย์ชนบทส่วนใหญ่มักปรุงเป็นยาเขียว ซึ่งมีสรรพคุณดับพิษร้อนทั้งปวง ใช้เพื่อแก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ

พรมมิในตำราอายุรเวทของอินเดีย มักใช้เพื่อแก้ไข้ บำรุงประสาท บำรุงหัวใจ แก้ลมบ้าหมู และแก้เสียงแหบแห้ง