พุดชมพู

By -

ชื่อสามัญว่า Shrub Vinca, Pink Kopsia, Pink Gardenia
ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Kopsia fruticosa (Ker) A. DC.
ชื่อวงศ์ APOCYNACEAE
ชื่ออื่นๆ พุดชมพู, เข็มอุณากรรณ, ตึ่งตาใส, อุณากรรณพุดชมพู

พุดชมพู เป็นพืชที่จัดอยู่ในวงศ์เดียวกันกับโมก มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน พม่า มาเลเซีย และอินโดนีเซีย ได้นำมาปลูกในประเทศไทยเพื่อเป็นไม้ดอกไม้ประดับมานานแล้ว ส่วนในแหล่งธรรมชาติมักพบได้ตามป่าดิบที่เป็นภูเขาหินปูน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 500 เมตร พบได้มากทางภาคใต้ของประเทศ

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีลักษณะเป็นไม้ทรงพุ่มยืนต้นขนาดเล็ก แตกกิ่งก้านสาขาเป็นทรงพุ่มที่ไม่แน่นอน มีความสูงของลำต้นประมาณ 1-10 เมตร เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาล ในใบและลำต้นจะมียางสีขาวๆ

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามกันเป็นคู่บริเวณปลายยอดและกิ่งก้าน ใบมีลักษณะเป็นรูปทรงไข่ หรือทรงรี โคนและปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบมีสีเขียวเข้ม มองเห็นเส้นใบได้ชัดเจน มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 3-8 ซม. ยาวประมาณ 7-18 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ช่อดอกยาวประมาณ 7-12 ซม. ในแต่ละช่อจะมีดอกย่อยสีขาวอมชมพูมากมาย กลีบดอกมีลักษณะเป็นรูปไข่กลับจำนวน 5 กลีบ โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดยาวประมาณ 4 ซม. ส่วนปลายแยกออกจากกัน มีกลีบรองดอกเชื่อมติดกัน 5 กลีบ ส่วนปลายแยกเป็น 5 แฉก มีเกสรเพศผู้จำนวน 5 อัน รังไข่เกลี้ยง ดอกที่บานเต็มที่จะมีความกว้างประมาณ 5.5 ซม. ไม่มีกลิ่น มักให้ดอกในช่วงฤดูฝน

ผล
มีลักษณะเป็นฝักยาวประมาณ 1.5-1.7 ซม. เปลือกผลเป็นสีดำอมแดง มีจงอยที่ปลายผล ภายในฝักจะมีเมล็ดอยู่เพียง 1 เมล็ด

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยการเพาะเมล็ด และการตอนกิ่ง พุดชมพู เป็นพืชที่สามารถปลูกได้ในดินเกือบทุกชนิด ทนต่อสภาพแวดล้อมได้เป็นอย่างดี เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนโปร่งที่อุดมสมบูรณ์ และมีประสิทธิภาพในการระบายน้ำและอากาศ ไม่ชอบน้ำท่วมขังหรือแฉะ

ประโยชน์
นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ เนื่องจากมีดอกที่สวยงาม ส่วนต้นที่สูงๆ ก็สามารถให้ร่มเงาได้