มะงั่ว

By -

ชื่อทางพฤกษศาสตร์ Citrus medica L. var. medica
ชื่อสามัญ Citron
ชื่อวงศ์ Rutaceaeมะงั่ว
ชื่ออื่นๆ มะนาวควาย(ยะลา ปัตตานี) มะโว่ยาว ส้มโอมะละกอ(เชียงใหม่) ส้มมะงั่ว(ภาคกลาง)

มะงั่วเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีลำต้นสูงประมาณ ๓ เมตร เปลือกต้นมีสีเทาอมขาว เมื่อต้นยังอ่อนอยู่กิ่งก้านจะเป็นเหลี่ยม ยอดอ่อนมีสีม่วง มีหนามแหลม ใบเป็นแบบใบประกอบแบบลดรูปเหลือใบเดียว เรียงสลับกัน มีใบย่อยขนาด ๑๒.๕-๑๕ ซม. เป็นรูปรีแกมรูปไข่ถึงรูปไข่แกมรูปใบหอก ด้านบนใบจะมีสีเข้มกว่าด้านล่าง ปลายใบมน ส่วนโคนใบจะกลมหรือเป็นรูปลิ่ม ขอบใบจักแบบฟันเลื่อย หรือหยักมน มีก้านใบสั้นมาก ไม่มีปีก ดอกออกตามซอกใบเป็นช่อสั้นๆ มีดอกย่อยที่ช่อดอกประมาณ ๓-๑๐ ดอก มีกลีบเลี้ยง ๕ กลีบ มีความคงทน มีกลีบดอก ๕ กลีบ ด้านนอกจะเป็นสีชมพูหรือม่วง หลุดร่วงได้ง่าย มีเกสรตัวผู้ ๒๐-๔๐ อัน มีความยาวเสมอๆ กันกับกลีบดอก รังไข่มี ๑๐ ช่อง เป็นชนิดอยู่สูง มีผลแบบลักษณะผลส้ม รูปไข่ถึงรูปขอบขนาน มีผิวขรุขระ มีสีเหลืองอ่อนถึงเหลืองเข้ม เปลือกหนา ภายในผลมีเมล็ดอยู่หลายเมล็ด

สรรพคุณทางยาโบราณ
น้ำมะงั่วมีรสเปรี้ยว มีสรรพคุณฟอกโลหิต ระดู แก้ไอ กัดเสมหะ แก้เลือดออกตามไรฟัน

รากมีรสปร่าจืด มีสรรพคุณกระทุ้งพิษ แก้พิษผิดสำแดง แก้พิษฝีภายใน แก้เสมหะเป็นโทษ