มะห้อไม้ป่าหายาก

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Spondias lakonensis Pierre
ชื่อวงศ์ ANACARDIACEAE
ชื่ออื่นๆ บ่าห้อมะห้อ

มะห้อ เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ไม่ค่อยผลัดใบ จัดเป็นไม้หายากที่อยู่ในวงศ์เดียวกันกับต้นมะม่วง มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศจีนทางตอนใต้ ประเทศลาว และเวียดนาม ในประเทศไทยพบเห็นได้ตามที่ลาดชันในป่าดิบ หรือริมห้วยทางภาคเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 200-500 เมตร

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีลักษณะเปลาตรง เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลอมดำ แตกเป็นร่องตื้นๆ ภายในเปลือกมีน้ำยางสีขาว มีขนอ่อนนุ่มสีน้ำตาลปกคลุมอยู่อย่างหนาแน่นที่บริเวณกิ่งอ่อน ใบอ่อน และช่อดอก แตกกิ่งก้านสาขาแผ่กว้างเป็นทรงพุ่มรูปร่ม มีความสูงของลำต้นประมาณ 8-20 เมตร บางต้นอาจสูงได้ถึง 30 เมตร

ใบ
เป็นใบประกอบแบบขนนกเรียงสลับกันเป็นคู่ตามกิ่งก้านที่ปลายยอดประมาณ 9-12 คู่ ปลายก้านเป็นใบคี่ ลักษณะใบย่อยเป็นรูปรีแกมขอบขนาน แผ่นใบเรียบเป็นสีเขียวเข้ม โคนใบสอบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบหรือหยักตื้นๆ ขนาดของใบมีความกว้างประมาณ 1.5-5 ซม. ยาวประมาณ 3-11 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อบริเวณซอกใบที่ปลายกิ่ง เป็นช่อแบบแยกแขนง ช่อดอกมีความยาวประมาณ 2-14 ซม. มีกลีบดอกรูปไข่แคบสีขาวจำนวน 5 กลีบ ปลายกลีบแหลมแผ่ออกจากกัน มีกลีบเลี้ยงรูปสามเหลี่ยมจำนวน 5 กลีบ มีขนอ่อนปกคลุมอยู่ทั่ว มีเกสรเพศผู้อยู่กลางดอกประมาณ 8-10 อัน

ผล
มีลักษณะค่อนข้างกลมหรือรูปไข่แกมขอบขนาน เปลือกผลเรียบเป็นสีเขียวเข้ม เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีแดงอมส้ม เนื้อภายในผลมีสีเหลือง ขนาดผลที่โตเต็มที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.7-1.2 ซม.

เมล็ด
มีลักษณะคล้ายรูปดาว เปลือกหุ้มเมล็ดแข็ง ในแต่ละผลจะมีเมล็ดอยู่ประมาณ 4-5 เมล็ด

การขยายพันธุ์
ทำได้โดยการเพาะเมล็ด สามารถปลูกได้ในดินทุกสภาพ เป็นพืชที่ต้องการความชื้น ชอบแสงแดดแบบปานกลาง

ประโยชน์
ผลมีรสเปรี้ยวฝาด ใช้ทำเป็นอาหารประเภทส้มตำได้
เปลือกต้นใช้ทำเป็นสีย้อมผ้าได้