ว่านอึ่ง

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Eulophia macrobulbon (Parish & Rchb.f.)
ชื่อวงศ์ ORCHIDACEAE ดอกว่านอึ่ง
ชื่ออื่นๆ ว่านกบ, พญาอังกุลี

ว่านอึ่ง เป็นพืชประเภทเดียวกับกล้วยไม้ดิน นิยมปลูกเป็นไม้ประดับเพื่อเสริมความเป็นสิริมงคล ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นว่านที่มีความศักดิ์สิทธิ์ หากปลูกเลี้ยงไว้จะมีอานุภาพในการป้องกันภยันตรายต่างๆ เมื่อรับประทานเข้าไปจะทำให้อยู่ยงคงกระพัน ฟันแทงไม่เข้า แต่เมื่อปัสสาวะออกไปก็จะสิ้นฤทธิ์

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
มีลักษณะเป็นหัวอยู่ใต้ดิน หัวมีรูปร่างกลมแบนคล้ายตัวอึ่งเกาะกัน เปลือกหัวมีสีเขียวอ่อน ส่วนเนื้อภายในมีสีขาวและมียาง มีก้านใบแข็งสีน้ำตาล โคนก้านใบแผ่ออกคล้ายกาบห่อหุ้มกันเป็นลำต้น มีความสูงประมาณ 50-70 ซม. หัวใต้ดินสามารถแตกขยายไปทางด้านข้างเป็นหัวใหม่ได้ เมื่อเริ่มมีหัวที่สามเกิดขึ้น หัวแรกก็มักจะตายไป

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยว ใบเป็นรูปรียาว ตั้งตรง คล้ายใบหมากผู้หมากเมีย แผ่นใบเรียบมีสีเขียวอมน้ำตาล โคนและปลายใบแหลม ขอบใบเรียบเป็นคลื่นเล็กน้อย มีขนาดความกว้างของใบประมาณ 4-8 ซม. ยาวประมาณ 20-30 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อยาวที่ปลายยอด ลักษณะคล้ายดอกกล้วยไม้ทั่วไป กลีบดอกมีสีน้ำตาลอมแดง

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยการแยกหน่อหรือใช้หัวใต้ดิน ว่านอึ่งเป็นพืชที่ชอบอากาศแบบรำไรจนถึงร้อน ต้องการความชื้นสูง ในธรรมชาติมักขึ้นอยู่ตามที่ราบเชิงเขาทั่วๆ ไป เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายที่อุดมสมบูรณ์ ระบายน้ำและอากาศได้ดี ไม่ชอบน้ำท่วมขัง หากปลูกในกระถางควรใช้อิฐหักก้อนเล็กๆ รองไว้ก้นกระถางด้วย นำหัวด้านแบนคว่ำลงปลูกในดิน กลบดินให้หัวว่านโผล่ขึ้นมาเล็กน้อย รดน้ำพอชุ่มอย่างสม่ำเสมอ

สรรพคุณทางยา
หัวหรือเหง้า-ใช้ฝนกับน้ำมะนาว ทาแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย, ใช้ตำพอกรักษาแผลเนื้อตาย, ต้มน้ำร่วมกับว่านชนิดอื่น ใช้อาบรักษาโรคกลากเกลื้อน แก้อาการของลมพิษ และผื่นคัน