แหล่งฟักไข่ที่ผสมแล้วของปลา

By -

ในทะเลบริเวณนอร์เวย์จนถึงอิตาลี จะมีปลานกขุนทองคัคคูอาศัยอยู่ ปลาชนิดนี้มีขนาดความยาวประมาณ 1 ฟุต เมื่อมีอายุ 11 เดือนก็จะถึงวัยสืบพันธุ์ สีที่เข้มสวยสดใสของตัวผู้ก็จะมีขึ้นตามลำดับ ตัวผู้จะขุดคุ้ยทรายให้เป็นแอ่งสำหรับทำรังในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ตัวผู้จะกัดและผลักไสตัวเมียเพื่อบังคับให้เข้าไปวางไข่ในรังที่สร้างไว้

การปกป้องคุ้มครอง และหาที่หลบซ่อนที่ปลอดภัยให้แก่ลูกๆ ที่เกิดมา ปลาแต่ละชนิดจะมีวิธีที่แตกต่างกันไป ปลาแซลมอนจะวางไข่ในกองก้อนกรวดและก้อนหินที่มีน้ำใส มีศัตรูน้อย ในต้นน้ำลำธารที่เคยเป็นแหล่งกำเนิดของตัวเอง

เมื่อพร้อมที่จะสืบพันธุ์ ปลามังกรน้อยตัวผู้ จะมีสีสดใสกว่าปกติ มีขนาดความยาวประมาณ 6 นิ้ว ตัวผู้จะเกี้ยวพาราสีตัวเมียด้วยการกางครีบหูและแผ่นปิดเหงือกออก แล้วร่ายรำไปมาจนกว่าตัวเมียจะยอมวางไข่ เมื่อตัวเมียวางไข่ที่ผิวหน้าทะเล ตัวผู้ก็จะฉีดน้ำเชื้อเข้าไปผสมกับไข่ ไข่จะลอยปะปนไปกับแพลงตอนในทะเลและฟักออกเป็นตัวตามธรรมชาติ

การวางไข่ของปลาดิสคัส หรือปอมปาดัวบราซิล จะวางติดไว้กับวัตถุใต้น้ำ ลูกอ่อนของปลาที่ฟักแล้วจะถูกพ่อแม่ปลาย้ายไปยังที่ปลอดภัย ไข่และตัวอ่อนจะมีพ่อแม่ปลาคอยดูแลจนกว่าจะแข็งแรง พ่อแม่ปลาจะใช้ครีบโบกพัดไปมาเพื่อทำความสะอาดกองไข่ที่กำลังฟัก ลูกปลาจะว่ายคลอเคลียร์ข้างๆ พ่อหลังจากฟักออกมาแล้ว เพื่อกินเมือกตามลำตัวพ่อเป็นอาหาร ปลาชนิดนี้จะผลัดกันดูแลลูกทั้งฝูง เมื่อจะสลับหน้าที่กันก็จะมีการพลิกตัวไปทางอีกฝ่ายหนึ่งให้รับรู้

ทางแถบอเมริกาเหนือ มักพบปลาบัลล์เฮดสีดำตัวผู้ที่ทำหน้าที่ดูแลลูกอย่างใกล้ชิด ตัวเมียจะช่วยดูแลบ้างในบางครั้ง ม้าน้ำตัวผู้จะมีถุงสำหรับฟักไข่ที่หน้าท้อง ใช้เป็นที่อยู่ของไข่และลูกตัวเล็กๆ ซึ่งถุงนี้จะดัดแปลงมาจากส่วนของผิวหนัง โดยมันจะใช้เวลาประมาณ 8-10 วันในการฟักไข่ ตัวผู้ของปลาจิ้มฟันจระเข้แถบเหลืองดำ จะแบกไข่ไว้ที่ร่องเนื้อบริเวณท้อง แต่ในอีกหลายชนิดจะแบกไข่ไว้ตรงร่องเนื้อบริเวณใต้ส่วนหาง

ถิ่นกำเนิดของปลานิลในสกุลทิลาเปีย และปลาทิลาเปียตัวผู้หลายชนิด จะอยู่ในแถบอัฟริกาและอินโดนีเซีย ตัวผู้จะสร้างรังให้ตัวเมียเข้ามาวางไข่ และฉีดน้ำเชื้อเข้าผสม แล้วอมไข่ไว้ในปากของมัน ตัวผู้หรือตัวเมียที่อมไข่จะไม่กินอาหารเลยในระยะฟักไข่ประมาณ 5 วันนี้ เมื่อลูกฟักเป็นตัวตัวผู้หรือตัวเมียก็จะดูแลลูกต่อไป ลูกปลาจะหลบไปอยู่ในปากของพ่อหรือแม่เมื่อมีภัย การผสมพันธุ์ของปลากินยุงจะแปลกไปจากปลาชนิดอื่นๆ คือ ไม่ต้องอาศัยตัวผู้ แต่จะมีการผสมพันธุ์ภายในตัวเอง ปลาชนิดนี้จะออกลูกเป็นตัว พ่อปลามักจะคอยจ้องจับลูกตัวเองมาเป็นอาหาร

ที่มา: จากหนังสือเรื่อง มีนวิทยา
เรียบเรียงโดย: สุภาพร สุกสีเหลือง
ภาควิชาชีววิทยา
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ