โหราอำมฤตย์

By -

หรือโหราอมฤต เป็นเครื่องยาที่ได้จากเถาแห้งของพืชที่มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Tinospora cordifolia Miers ในวงศ์ Menispermaceae เรียก “Amrita” ในภาษาสันสกฤตโหราอมฤตย์

ต้นโหราอมฤตเป็นพืชที่คล้ายกับบอระเพ็ดและชิงช้าชาลี พืชนี้เป็นไม้เถาอายุหลายปี เลื้อยพันไปบนต้นไม้ใหญ่ ทิ้งรากอากาศห้อยลงมาเป็นเส้นยาวๆ ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน รูปไข่แกมรูปกลม โคนใบรูปหัวใจกว้าง ปลายใบแหลมหรือเรียวยาว ยาว ๓.๘-๖.๔ ซม. ขอบใบเรียบ ใบไม่มีขน ไม่มีหูใบ ก้านใบยาว ๒.๕-๕ ซม. ดอกแยกเพศ ดอกตัวผู้และดอกตัวเมียอยู่ต่างต้นกัน สีเขียวอมเหลือง ขนาดผ่าศูนย์กลางราว ๒ มม. ดอกตัวผู้ออกเป็นกลุ่ม ๑-๖ ดอก หรือมากกว่า กลีบเลี้ยงมี ๒ ชั้น ชั้นละ ๓ กลีบ กลีบเลี้ยงชั้นในยาวกว่าชั้นนอก กลีบดอกมี ๖ ขนาดสั้นกว่ากลีบเลี้ยงชั้นใน เกสรตัวผู้มี ๖ อัน ดอกตัวเมียออกเดี่ยวๆ บนช่อสั้นๆ เหมือนดอกตัวผู้ แต่เกสรตัวผู้ลดรูปเป็นเส้นเล็กๆ รังไข่เป็นชนิดอยู่สูง มี ๓ ช่อง ผลเป็นชนิดมีเมล็ดเดียว เมื่อแก่จัดเป็นสีแดง

โหราอมฤตโบราณใช้เป็นยาแก้ไข้ แก้โรคผิวหนัง แก้ดีซ่าน และแก้โรคซิฟิลิส

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์