โหราเดือยไก่

By -

เป็นรากแห้งของพืชในสกุล Aconitum ในวงศ์ Ranunculaceae หลายชนิด เช่น Aconitum carmichaeli Debx., Aconitum heterophyllum Wall. พืชเหล่านี้มีหัว รูปร่างคล้ายๆ เดือยไก่ แพทย์โบราณไทยจึงเรียก “โหราเดือยไก่” มีดอกรูปร่างคล้ายๆ หมวก(hood) ที่พระฝรั่ง(monk) ใช้คลุมกันฝน ฝรั่งจึงเรียกว่า “monkshood”โหราเดือยไก่

พืชที่ให้โหราเดือยไก่ชนิดที่มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Aconitum heterophyllum Wall. เป็นพืชขนาดเล็ก อายุหลายปี มีรากสะสมอาหารรูปไข่แกมรูปขอบขนาน หรือรูปกระสวย ลำต้นตั้งตรง สูงราว ๓๐-๙๐ ซม. ไม่แตกกิ่งหรือแตกกิ่งเพียงเล็กน้อย ส่วนของต้นหรือกิ่งก้านตอนบนๆ กลม มีขนนุ่ม ที่อยู่ใกล้โคนต้นมีเหลี่ยม ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน มีหลายรูป ใบที่อยู่ใกล้โคนต้นมีก้านใบยาว แผ่นใบรูปไต โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบหยักลึกเป็น ๕ แฉก แฉกบนๆ อาจหยักลึกถึงโคนใบ ขอบใบของแต่ละแฉกยังหยักตื้นๆ ไม่สม่ำเสมอกัน ด้านบนใบสีเขียวสด ด้านล่างใบสีอ่อนกว่า ดอกออกเป็นช่อ สีฟ้าแกมม่วงหรือสีเหลืองอมเขียว

ตำราสรรพคุณยาโบราณว่าโหราเดือยไก่มีสรรพคุณแก้ลมจับโปง (แก้ปวดตามข้อ) และใช้ภายนอกเป็นยาชาเฉพาะที่

ที่มา:จากตำราพระโอสถพระนารายณ์
โดย: ชยันต์ พิเชียรสุนทร, แม้นมาส ชวลิต และ วิเชียร จีรวงส์