ใบระบาด

By -

ชื่อสามัญ Morning Glory , Baby Hawaiian Woodrose
ชื่อวิทยาศาสตร์ Argyreia nervosa (Burm.f.) Bojer
ชื่อวงศ์ Convolvulaceae
ชื่ออื่นๆ ผักระบาด, เมืองบอน, ใบละบาท

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ใบระบาด
ลำต้น
เป็นไม้ยืนต้นที่มีเถาเลื้อยไปตามต้นไม้ใหญ่ได้ไกลประมาณ 10-15 เมตร ทุกส่วนของลำต้นจะมีขนสีขาวขึ้นปกคลุมอยู่อย่างหนาแน่น ลำต้นอวบน้ำและมีน้ำยางสีขาว แตกกิ่งก้านสาขามากมาย

ใบ
ออกเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับกันจากข้อของลำต้นเป็นคู่ๆ ใบมีลักษณะคล้ายใบโพธิ์หรือรูปหัวใจ มีความกว้างประมาณ 9-25 ซม. ยาวประมาณ 11-30 ซม. โคนใบเว้า ปลายใบแหลม แผ่นใบสีเขียว ขอบใบเรียบ มีขนอ่อนสีขาวปกคลุมอยู่บริเวณด้านล่างของใบ

ดอก
ออกเป็นช่อที่ปลายยอด ก้านช่อดอกยาวประมาณ 20 ซม. ในแต่ละช่อจะประกอบไปด้วยดอกย่อยสีม่วงอมชมพูประมาณ 3-5 ดอก มีลักษณะคล้ายกับดอกของผักบุ้ง กลีบดอกย่อยมีลักษณะคล้ายรูปกรวย โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ส่วนปลายกลีบแยกออกจากกัน 5 แฉก มีเกสรตัวผู้ 5 อัน มีกลีบเลี้ยงขนาดไม่เท่ากันจำนวน 5 กลีบ มีใบประดับรูปไข่ที่มีความยาวประมาณ 3-5 ซม. เมื่อดอกบานเต็มที่จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6 ซม.

ผลผลใบระบาด
มีลักษณะเป็นรูปทรงกลม ปลายผลเป็นติ่งแหลม มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางผลประมาณ 2 ซม.

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยวิธีการปักชำ และการตอน วิธีที่ให้ผลดีและเป็นที่นิยมคือการตอนกิ่ง เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนซุย ที่มีอินทรีย์วัตถุสมบูรณ์ ต้องการความชื้นในระดับปานกลาง ชอบแดดจัดในที่กลางแจ้ง

การปลูก
ขนาดหลุมที่ใช้ปลูกควรให้มีความกว้าง ยาว และลึกประมาณ 30 ซม. ควรทำซุ้ม ทำร้าน ทำค้าง หรือปลูกริมรั้ว เพื่อให้สามารถเกาะเลื้อยไปได้ ผสมดินที่ใช้ปลูกด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักในอัตรา 2:1 ในแต่ละปีควรให้ปุ๋ยประมาณ 4-5 ครั้ง โดยใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักใส่ให้ประมาณต้นละ 0.5-1 กก. ให้น้ำสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง ใบระบาดเป็นพืชที่ไม่ค่อยมีโรคหรือแมลงรบกวน หรืออาจมีพวกเพลี้ยต่างๆ กัดแทะใบบ้าง หากเกิดการระบาดควรกำจัดด้วยยาคาราเทนในอัตราที่ระบุไว้ในฉลาก และดูแลรักษาให้แปลงปลูกสะอาดอยู่เสมอ

ประโยชน์
นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ เนื่องจากมีใบเป็นทรงพุ่ม และมีดอกสีสันสวยงาม คนโบราณมีความเชื่อว่า ถ้าปลูกพืชชนิดนี้ไว้ทางทิศตะวันตกในวันอังคาร ก็จะทำให้เกิดความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเรือนและผู้อยู่อาศัย และทำให้เกิดความมั่งคั่งร่ำรวย

ข้อควรระวัง
ในส่วนของใบและผลของพืชชนิดนี้จะมีสาร cyanogenic glycosides ซึ่งมีความเป็นพิษ หากรับประทานเข้าไปจะทำให้มีอาการมึนงง ตาพร่า คลุ้มคลั่ง และประสาทหลอนได้