ไม้ป่าหายาก:กวางดูถูก

By -

ชื่อวิทยาศาสตร์ Naravelia laurifolia Wall. ex Hook. f. & Th.
ชื่อวงศ์ RANUNCULACEAE
ชื่ออื่นๆ หลอกตาย, เถากวางดูถูก, ดอกตาย, อโซมาติ, ดอกตายเหินดอกกวางดูถูก

กวางดูถูก เป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ที่มักเจริญเติบโตอยู่ตามร่มเงาริมลำธาร หรือบนภูเขาในป่าดิบชื้นและป่าดิบแล้ง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 50-450 เมตร มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย จีน พม่า อินโดจีน และมาเลเซีย ส่วนประเทศไทยพบได้มากในป่าโปร่งทางภาคใต้และภาคอีสาน ซึ่งมีความสูงใกล้ระดับน้ำทะเลถึง 800 เมตร

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
เป็นไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็ง แตกกิ่งก้านเป็นสีน้ำตาลเข้มไปจนถึงสีม่วงอมดำ มีมือเกาะแยกออกจากซอกใบเป็นเส้นยาว 3 เส้น สามารถเลื้อยเกาะไปตามต้นไม้อื่นได้ไกลประมาณ 2-6 เมตร

ใบ
มีลักษณะเป็นรูปไข่กว้างที่ประกอบด้วยใบย่อย 1 คู่ แผ่นใบหนามีสีเขียวเข้ม ขอบใบเรียบหรือหยักแบบตื้นๆ โคนใบมน ปลายใบมนหรือแหลม มองเห็นเส้นใบได้ชัดเจน มีความกว้างของใบประมาณ 2-6 ซม. ยาวประมาณ 5-10 ซม.

ดอก
ออกเป็นช่อแยกแขนงจากซอกใบ ก้านดอกยาวประมาณ 1-25 ซม. กลีบดอกมีสีเขียวอมเหลือง มีเกสรเพศผู้คล้ายกลีบดอกจำนวน 9-14 กลีบ มีเกสรเพศเมีย 11-16 อัน ดอกที่โตเต็มที่จะมีขนาดประมาณ 2-2.5 ซม. มักให้ดอกในช่วงเดือนตุลาคม-ธันวาคม ดอกมีกลิ่นหอมคล้ายกับกลิ่นใบเตย

ผล
มีลักษณะคล้ายรูปกรวย แข็ง เปลือกผลมีขนสีขาวขึ้นปกคลุม ปลายผลมีขนยาวคล้ายแส้

การขยายพันธุ์
ทำได้ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด เจริญเติบโตได้ดีในดินแทบทุกชนิดที่มีความอุดมสมบูรณ์ ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน ต้องการน้ำในปริมาณปานกลาง

ประโยชน์
เป็นไม้ป่าหายากที่มีดอกสวยงาม และให้กลิ่นหอม สามารถปลูกเป็นไม้ประดับได้

สรรพคุณทางยา
ราก-ใช้เป็นยาแก้ไข้ แก้ความดันโลหิต

เถา-ใช้เป็นยาแก้ไข้ แก้ฝีทั้งภายนอกและภายใน แก้โรคริดสีดวงจมูก แก้ประดง แก้พยาธิ

ใบ-ใช้ปรุงเป็นยาแก้คัน